بعضی از رفتارهای فردی و اجتماعی نیز در انتخاب رنگ برای پوشش، اثر مستقیم دارد تاجایی که...

امروزه تنوع رنگی در جامعه نسبت به گذشته، ملموس‌تر شده؛ اما همچنان در کشور ما تنوع رنگی بسیار محدود است. خصوصا در خودرو، نمای شهری، لباس و ... . پس باید به این سوال پاسخ دهیم که چرا فکر تصور عموم جامعه بر این است که بعضی رنگ‌ها ممنوع یا جلف هستند؟ 
قابل توجه آنکه شخصیت‌ها، با رنگ‌هایی که در زندگی روزمره استفاده می‌کنیم در ارتباط است و بیانگر خصوصیات اخلاقی و رفتاری ما است.

رنگ‌های ممنوع!

یک جامعه رنگی، سرشار از امید، پویایی (تحرک) و شادی خواهد بود. همان طور که برخی اقدامات شهرداری مثل پل طبیعت و کاشی کاری دیوار پل ها که بازخوردهای مثبت زیادی داشته است و موجب روحیه شادتر و اعتماد به نفس ملی می شود.
متاسفانه بعضی از رفتارهای فردی و اجتماعی نیز در انتخاب رنگ برای پوشش، اثر مستقیم دارد. مثلا افراد زیادی به خاطر آلودگی هوا و نظافت مکان های عمومی مثل مترو، اتوبوس و نیمکت پارک ها، نمی توانند از رنگ های شاد و ملایم استفاده کنند. 

رنگ‌های تیره برای محیط کاری بهتر است، زیرا پوشیدن رنگ های شاد، شما را نزد همکاران سبک می کند و باعث می‌شود راحت‌تر با شما برخورد کنند که به نظرمن برای یک محیط کاری، چیز خوبی نیست. اما خودم خارج از محیط کاری، رنگ های شاد می پوشم. با این حال معتقدم کسی که از اول با لباس های رنگی در جامعه و محل کار حاضر شود به شرطی که حجابش کامل باشد، مشکلی برایش پیش نمی آید و عادی می شود، اما کسی که یک دفعه بخواهد به خودش برسد و رنگی بپوشد، متاسفانه مردم حرف در می آورند، مثلا می گویند: "فلانی دارد از همسرش جدا می شود".

آموزش و پرورش، شهرداری، خودروسازی و رسانه ها دست بکار شوند

براساس آمار منتشر شده 30 درصد افسردگی‌ها به دلیل استفاده از رنگ های سرد و خنثی مثل آبی، سبز، فیروزه ای، نقره ای، سفید، مشکی و خاکستری است. در این راستا، رنگ آمیزی مراکز آموزشی و درمانی، می تواند اثر مستقیم در کاهش افسردگی و خمودگی جامعه و افزایش سطح سلامت روانی داشته باشد. اما امروزه به این موضوع مهم توجه کمتری می‌شود که باید بر اساس روان شناسی رنگ ها عمل کنیم؛ آموزش و پرورش در رنگ آمیزی کلاس‌های درس و حیاط مدارس و روپوش دانش آموزان؛ شهرداری برای رنگ آمیزی نماهای شهری، با همراهی و همکاری صاحبان منازل و مغازه‌ها، از رنگ های گرم استفاده کنند یا در ابتدا برای ایجاد فرهنگ صحیح، الزاماتی را برای استفاده از رنگ های شاد و گرم تعیین کند تا از این طریق نشاط به مردم منتقل شود. ضروری است رسانه در این زمینه، هدایت فکری جامعه را بر عهده گیرد.
درباره برخی الزامات باید بگوییم که افراد تحت تاثیر محیط اجتماعی خود قرار دارند و استفاده از طیف‌های رنگی، به گروه خاصی مرتبط نیست. هر ساختاری که بتواند از رنگ های شاد استفاده کند، باید پیش قدم شود. مثل یونیفرم کارمندان کلینیک بیمارستان ها که از لحاظ روان شناسی، کار بسیار خوبی بود.
به نظر بانک ها هم جزء موسساتی هستند که در طی روز با مراجعان زیادی در ارتباطند و این موضوع می تواند گامی بزرگ در مسیر استفاده از رنگ های شاد و گرم باشد تا خُلق بالاتر، صبر بیشتر و روابط عاطفی سالم تری را در جامعه شاهد باشیم.
وقتی از چهار پسر بچه دبستانی پرسیدیم دوست دارید بزرگ شدید، ماشین چه رنگی بخرید؟ سه نفر آنها پاسخ دادند: آبی یخی و یک نفر هم صورتی پررنگ؛ اما وقتی به رنگ خودروهای موجود نگاه می کنیم، عمدتا رنگ های سفید، نقره ای و مشکی هستند. اگر هم یک نفر با دل و جرأت پیدا شود که بخواهد ماشین بنفش یا نارنجی بخرد، مردم با تعجب به او و ماشین نگاه می کنند. 
جدای از این موضوع، خودروسازها اعلام می کنند این رنگ سفارشی است و باید برای آن 3 میلیون بیشتر بپردازید و این خود مانعی برای تنوع رنگی در خودروهاست. درحالی که شرکت های خودرو سازی خارجی، خودروها را بدون هیچ سفارشی، در 36 رنگ تولید می کنند.

افزایش کیفیت رنگ‌ها سرنخی برای شروع

ضعف کیفیت رنگ ها برای نمای بیرونی ساختمان ها و خودروها، مانعی در مسیر جامعه رنگی و با نشاط است. بنابر قوانین نظام مهندسی، استفاده از رنگ‌های شیمیایی در نمای ساختمانی ممنوع است.
هنگام بارش باران، آب باران با آلودگی های هوا و گازهای گلخانه ای ترکیب و تبدیل به باران اسیدی می شود. در نتیجه رنگ ساختمان ها با باران اسیدی شسته و وارد فاضلاب شهری و وارد چرخه تصفیه آب می‌شوند. به این دلیل است که ما از آجر و سنگ برای نمای خارجی ساختمان ها استفاده می‌کنیم.

رابطه افزایش تنوع رنگی با گردشگری

یک کارشناس مردم شناسی درباره تنوع رنگی در جامعه می گوید: تنوع رنگی در محیط زیست علاوه بر سلامت افراد جامعه می تواند موجب جذب گردشگر شود. مثل مناطق ماسوله، اَبیانه، پالنگان و کندوان که رنگی بودن محیط آنها باعث شده است که جزء میراث ملی و جهانی ثبت شوند یا اُرسی های (شیشه‌های رنگی) شهر کاشان و یزد.
متاسفانه "قضاوت کردن" و "برچسب زدن" در فرهنگ زندگی ما شکل گرفته است و به خودمان اجازه می دهیم راجع به همه چیز نظر بدهیم. این رفتار همیشه در آیین ملی و مذهبی ما مورد نکوهش بوده است. چرا برخی تصور می‌کنند، خوب نیست یک دختر خانم چادری، کیف صورتی بیاندازد؟ این "خوب نیست" ها را از کجا می آوریم؟ چرا با این جمله "خوب نیست" برای خود و دیگران محدودیت های اَلکی می گذاریم، وقتی اشکال شرعی و قانونی ندارد.در حالی که رواج تنوع رنگی در جامعه اسلامی، نشان شادابی و سلامت افرادِ آن جامعه است و راه را بر عیب جویانِ جامعه اسلامی، می بندد و سخن شهید مرتضی مطهری را یادآور می شود که "حجاب مصونیت است نه محدودیت". کامل بودن پوشش مهم تر از رنگ پوشش است. بنابراین می‌توان از تمام رنگ‌ها برای پوشش استفاده کرد به شرطی که حجاب کامل باشد.

جامعه‌شناسی رنگ‌ها

طبق تحقیقات جامعه‌شناسی در نهایت رنگ‌ها، نه تنها افراد را تحت تاثیر خود قرار می‌دهند. بلکه منجر به پیشرفت و یا رکود یک جامعه می‌شوند. با عدم جای‌گزینی صحیح رنگ در مکان خاص خود و به کارگیری نادرست آن در محیط‌های انسانی، صدمات روحی شدیدی بر انسان وارد خواهد آمد. 
"اصلاح املای کودک با خط قرمز توسط معلم" یا "چراغ قرمز هشداردهنده، برای رانندگان" یا "سفید بودن پاکت شیر"، "رنگ آبی یا سبز روشن دیوارهای کلاس درس یا کتاب‌خانه برای مطالعه بهتر" و "استفاده از پوشش سفید در عالم پزشکی و سبز برای بیماران" همه و همه مؤید این مطلب است که یک ارتباط تنگاتنگ بین نظام خلقت، انسان و طبیعت وجود دارد. ولی در ماورای این طبیعت، "حقیقت" چیز دیگری است.

کلام آخر

باتوجه به آنچه که اجمالا بیان شد، در می‌یابیم رنگ‌ها تاثیر فراوانی بر رفتار اجتماعی افراد داشته و گاه تغییرات عمیقی در واکنش‌های رفتاری آنها در جامعه به وجود میآورد. پس می‌توان با رعایت اصول رنگ شناسی، زمینه‌ی جامعه‌ای پویا و شاد را فراهم آورد.

منابع: باشگاه خبرنگاران جوان/فقه نیوز