کودکان را از نظر فیزیکی فعال نگه دارید.

یکی از مولفه های خلاقیت تحرک فیزیکی کودکان است در نتیجه بهتر است از نظر بدنی آنها را فعال نگاه دارید.

 

مطالعات بر روی اثر حرکات بدنی بر روی تفکر خلاق، در خیلی از انستیتوهای روانشناسی و دانشگاهها صورت گرفته است و تقریبا همه آنها رابطه مثبت و معناداری را گزارش می شوند. بعنوان مثال سه گروه از شرکت کننده های یک آزمایش رژیم های متفاوتی از نظر مقدار فعالیتهای فیزیکی را دریافت کردند و در پایان آزمایش  از آنها تست های تفکر خلاق گرفته شد . نتایج حاکی از آن بودند که گروهی که ورزش مرتب در برنامه خود داشتند از نظر ذهنی آمادگی بیشتری برای حل مسائل به شیوه مبتکرانه داشتند، نسبت به کسانی که ورزش و تحرک بدنی جزو برنامه آنها نبود.

امروزه با اینکه همه رسانه ها فعالیت فیزیکی را تبلیغ و توصیه می کنند، اما نسبت به هر زمان دیگری سطح فعالیت های بدنی افراد، بخصوص خردسالان کاهش پیدا کرده است. آمار ساعات سپری شده کودکان جلوی صفحات تبلت، کامپیوتر و تلویزیونها نگران کننده است و گزارشات انستیتو ها از چاقی کودکان هشدار دهنده هستند. گفته می شود که از هر 3 کودک، تنها یکی از آنها بطور فیزیکی فعال محسوب می شود. کارشناسان تغذیه و روانشناسان کودک  عقیده دارند که تقریبا بیش از نیمی از بازی های کودکان می تواند از نقطه نظر فعالیت جسمانی، نیاز کودک را برآورده کند، اما تمایل به انجام بازی های حرکتی هر روز کمتر می شود.

ماریا مونتسوری در تحقیقات خود بر محیطی که کودک در آن رشد و نمو می کند بسیار تاکید می کند. این محیط تنها شامل فضای پیرامونی کودک نیست، بلکه نوع فعالیتهایی که کودک درگیر آنها می شود را نیز شامل می شود. بخشی از فعالیت های توسعه دهنده خلاقیت در کودک کاملا بدنی هستند و به استفاده خلاقانه او از عضلاتش مرتبط است. بنابراین اینکه کودک  از نظر فیزیکی  فعال باشد، نه تنها از نقطه نظر سلامت جسمانی او، بلکه از دید شکوفایی ذهنی او نیز مهم است.

چگونه کودکان را به بازی های پر تحرک تشویق کنیم؟

بسیاری از والدین برای یافتن پاسخ این سوال راههای زیادی را امتحان می کنند و بعضا به در بسته برخورد می کنند. با اینکه جواب این سوال بسیار ساده می نماید، برای برخی والدین یک چالش بزرگ محسوب می شود، چرا که در ابتدای امر با مقاومت شدید کودکشان روبرو می شوند. از طرف دیگر گاه تغییر رویه تربیتی آنها نیازمند تغییر خود والدین است، که همین مساله بر دشواری کار می افزاید.

در قدم اول، اگر مساله به شکل بغرنجی در آمده است، با یک روانشناس کودک مشورت کنید و بطور مرتب با او در تماس باشید که به برنامه متعهدتر گردید. حتی پزشک خود کودک نیز می تواند برای کودک از اهمیت ورزش و بازی های بدنی برای او بگوید و فرزند شما را قانع کند.

در قدم بعدی لیستی از فعالیتهای سرگرم کننده و خلاق تهیه کنید . این فعالیت ها باید مورد علاقه کودک باشد تا بتواند به آنها علاقه نشان دهد و آنها را انجام دهد. در انتخاب فعالیت به سن کودک و محدودیت های او توجه کنید. مثلا یک کودک دو ساله ممکن است برای ورزش های رقابتی و پر از دویدن آمادگی ندارد، چرا که هنوز قادر به حفظ کامل تعادل و کنترل سرعت خود نیست و نمی تواند هر زمان که اراده کند  بدون بر هم خوردن تعادل، خود را متوقف کند. بنابراین توقع خود را با سن کودکان متناسب کنید.

برنامه ریزی کنید. یعنی وقت کودک و فضایی که در اختیار دارید را مورد توجه قرار دهید. ایمنی بچه را در اولویت قرار داده و سپس یک فعالیت انتخاب کنید.

اسباب بازی هایی که حرکت را با خود به ارمغان می آورند را تهیه کنید. توپ، طناب پرش، ... می توانند گزینه های خوبی برای شروع باشند. اگر حیاط یا فضای بازی در اختیار دارید، سه چرخه، دوچرخه و اسکوتر کودک را فراموش نکنید.

در مقابل اصرار کودک برای تماشای تلویزیون مقاومت کرده و قاطع باشید. در ابتدای کار، شاید لازم باشد به جای حذف کامل برنامه های تلویزیون، ساعت مشخصی را برای این کار در نظر بگیرید و مدت زمان معینی را تعیین کرده و بر سر حرف خود بمانید.

در ابتدای پیاده سازی این برنامه، توان و ظرفیت کودک را در نظر بگیرید، او را خسته و دلزده نکنید. به او یاد بدهید که به پیام بدن خود توجه کند و حرکات خارج از توان خود را انتخاب نکند. اگر در ابتدای این برنامه از نظر بدنی به کودک فشار بیاورید، نه تنها او را به ورزش راغب نمی کنید که حتی او را کاملا بی میل خواهید کرد. خوب است بدانید که گاهی ورزش نکردن و تحرک نداشتن، از انجام یک ورزش سنگین موقتی کمتر به بدن صدمه می زند. پس آهسته و پیوسته تحرک را به زندگی کودک دلبندتان وارد نمایید.

در مورد نویسندگان و دانشمندانی که پیش از شروع کارشان ورزش می کرده اند، داستانهایی از اینترنت جستجو کنید و آنها را برای فرزندتان بخوانید. این کار می تواند موجب تشویق آنها به تقلید از این رویه بشود.

در آخر اینکه خود شما و سبک زندگی تان باید یک الگوی متحرک از آنچه باشید که تلاش می کنید در زندگی کودک اجرا کنید. اگر خودتان اضافه وزن دارید و مدام جلوی تلویزیون مشغول خوردن چیپس و پفک هستید، احتمال اینکه فرزندی با رویه متفاوتی داشته باشید ضعیف است.

حجم و مساحت

سطح

فرمول مساحت برخی اشکال هندسی دوبعدی به صورت زیر است:

اما در مورد اشکال هندسی سه بعدی و دارای حجم برای بدست آوردن مساحت جانبی و مساحت کل هر شکل، می توان از رسم گسترده آن(یعنی باز کردن آن در فضای دو بعدی) بر روی صفحه و محاسبه مساحت هر یک از سطوح استفاده کرد. 

مثال: با توجه به گسترده ی هر یک از حجم های زیر، مساحت گسترده را بدست آورید. 

جواب: شش مربع داریم که مساحت هر کدام برابر است با  25=52  پس مساحت کل برابر است با150= 6*25.

حجم های حاصل از دوران شکل های هندسی 

1- کره   

تعریف دایره: مجموعه نقاطی از صفحه است که همه آن نقاط از یک نقطه در همان صفحه به نام مرکز به یک فاصله است. به این اندازه ثابت، شعاع می گویند. 

از دوران یک نیم دایره حول قطر آن، یک کره بوجود می آید.

کره، مجموعه نقاطی از فضاست که همه آن نقطه ها از یک نقطه به نام مرکز به یک فاصله ثابت و مشخص هستند. به این اندازه ثابت، شعاع کره می گویند

حجم و مساحت کره:

1-حجم کره ای با شعاع R از رابطه زیر بدست می آید: 

2- مساحت کره ای با شعاع R از رابطه زیر بدست می آید:

2- استوانه

از دوران مستطیل حول اضلاع آن، استوانه بدست می آید. در این صورت قاعده آن به شکل دایره خواهد شد. و شعاع دایره همان شعاع استوانه خواهد بود.

حجم استوانه : اگر شعاع استوانه r باشد و بلندی آن h، آنگاه حجم آن برابر خواهد بود با:

مساحت جانبی استوانه = محیط قاعده × ارتفاع حجم استوانه = مساحت قاعده × ارتفاع

سطح کل استوانه = سطح دو قاعده + مساحت جانبی ( مساحت مجموع دو قاعده + ارتفاع × پیرامون قاعده )

در شکل روبرو کره را طوری درون استوانه قرار داده ایم که کره کاملاً از بالا و پایین و اطراف بر استوانه مماس شده است. 

در این حالت می گوییم کره در استوانه محاط شده است. استوانه نیز بر کره محیط شده است. 

شعاع قاعده استوانه برابر R و ارتفاع آن برابر 2R است. 

در نتیجه 

 با استفاده از حجم کره و استوانه می توان گفت که حجم استوانه یک و نیم برابر حجم کره است. 

3- مخروط

از دوران مثلث قائم الزاویه حول هر یک از اضلاع قائمه یک مخروط بدست می آید.  

حجم مخروط: اگر شعاع قاعده مخروط r باشد و ارتفاع آن h، آنگاه حجم آن برابر خواهد بود با:

مثال: یک مثلث قائم الزاویه با اضلاع قائمه 4 و 15 را حول ضلع قائمه بزرگتر دوران می دهیم. حجم شکل حاصل را بدست آورید.

 

 

تعریف هرم

 

هرم یک چندوجهی است که همه وجه‌ های آن به جز یکی در یک راس مشترکند. ارتفاع  هرم پاره خطی است که از راس هرم بر قاعده آن عمود می‌شود. وجهی از هرم که راس هرم در آن قرار ندارد قاعده و وجه‌های دیگر وجه‌های جانبی نامیده می‌شوند. وجه‌های جانبی همواره به شکل مثلث هستند . به هر یک از مثلث هایی که در یک نقطه همدیگر را قطع می کنند، وجه جانبی هرم می گویند.

هرم منتظم: اگر چندضلعی قاعده یک چندضلعی منتظم بوده و وجه های جانبی با هم همنهشت باشند، هرم را منتظم می گویند.

حجم هرم

حجم هرم با مساحت S و ارتفاع h  برابر است با:

مثال: قاعده هرمی مثلث قائم الزاویه با اضلاع قائمه 6و 15 است. اگر حجم هرم برابر 240 باشد ، طول ارتفاع هرم را بیابید.

 

نکته:

مخروط شکلی شبیه هرم منتظم است که قاعده آن به شکل دایره و پای ارتفاع در مرکز دایره است.

اثرات پزشکی نماز بر روح و جسم انسان

نتایج یک تحقیق علمی صورت گرفته، نشان می‌دهد که نماز خواندن سبب از بین بردن اضطراب و استرس و کاهش دردهای عضلانی می‌شود.

 

نتایج این تحقیق که در آخرین شماره از نشریه «مهندسی سیستم‌ها و صنایع» تحت عنوان «مطالعات ارگونومیک، از حرکات بدن مسلمانان در هنگام نماز با استفاده از مدل‌سازی دیجیتال انسان» به چاپ رسیده، حاکی از آن است که «حرکات تکراری مسلمانان در آیین نمازگزاری، سبب کاهش درد کمر می‌شود.»

برپایه تحقیق یاد شده، نماز خواندن در فضایی آرام، نه ‌تنها اضطراب افراد را از بین می‌برد، بلکه رکوع و سجود در نماز نیز راهکار مؤثری برای درمان‌های بالینی به شمار می‌رود.

در این تحقیق همچنین آمده است که سجده کردن، قابلیت ارتجاعی مفاصل را افزایش می‌دهد اما تاثیر نماز تنها به از بین بردن اضطراب و کاهش دردهای عضلانی ختم نمی شود و در ادامه به برخی دیگر از تاثیرات نماز بر اعضای بدن اشاره میکنیم.

تاثیرات نماز بر جسم انسان 

برخی از کارشناسان معتقدند نماز خواندن تنها غذای روح انسان نیست , بلکه جسم انسانها را نیز تقویت می کند و آنها را در مبارزه با مشکلات روزمره یاری می دهد . وقتی چشم ها در حالت نماز ثابت می ماند جریان فکر هم خود به خود آرام شده و در نتیجه تمرکز فکر افزایش می یابد. ثابت ماندن چشم باعث بهبود ضعف و نواقصی مانند نزدیک بینی می شود و به لحاظ روانی این حالت باعث افزایش مقاومت عصبی فرد شده و بی خوابی و افکار ناآرام را از انسان دور می کند. 

ایستادن در حالت نماز باعث تقویت حالت تعادلی بدن شده و قسمت مرکزی مخچه که محل کنترل اعمال و حرکات ارادی است را تقویت می کند و این عمل باعث می شود فرد با صرف کمترین نیرو و انرژی به انجام صحیح حرکات بعدی بپردازد. 

نماز قسمت فوقانی بدن را پرورش داده و ستون مهره ها را تقویت کرده و آن را در حالت مستقیم نگاه می دارد. تقویت احشاء و ماهیچه های شکم , حفظ سلامت دستگاه گوارش و رفع یبوست مزمن سوء هاضمه و بی اشتهایی از دیگر خواص نماز خواندن و رکوع در نماز است. کارشناسان می گویند در حالت رکوع ماهیچه های اطراف ستون مهره ها منبسط می شود که در متعادل و آرام کردن سمپاتیک موثر است. مدت زمان خواندن ذکر رکوع نیزباعث تقویت عضلات صورت و گردن ساق پا و رانها می شودو به این ترتیب به جریان خون در قسمتهای مختلف بدن سرعت می بخشد. 

تنظیم متابولیسم بدن فراهم نمودن زمینه از بین رفتن اکثر بیماری ها از بدن , کمک به افزایش حالت استواری و استحکام مغز و بهبود ناراحتی های تناسلی و نارسایی های تخمدان از دیگر خواص رکوع در نماز است. سجده نیز ستون مهره های بدن را تقویت کرده و دردهای سیاتیک را آرام می کند. سجده علاوه بر از بین بردن یبوست و سوء هاضمه ,پرده دیافراگم را تقویت کرده و به دفع مواد زاید بدن به دلیل فشرده شدن منطقه شکمی کمک می کند.

 سجده همچنین باعث افزایش جریان خون در سر شده که این امر با تغذیه این غدد باعث حفظ شادابی , زیبایی و طراوت پوست می شود. حالات سجده به واسطه بازشدن مهره ها از یکدیگر باعث کشیده شدن اعصابی که قسمتهای مختلف بدن را به مغز وصل می کند,شده و این اعصاب را در یک حالت تعادلی قرار می دهد که این امر برای سلامت انسان بسیار حائز اهمیت است سجده باعث آسودگی و آرامش در فرد شده و عصبانیت را تسکین می دهد.

استحکام بخشیدن و تقویت عضلات پاها و ران ها , کمک به نفخ معده و روده , بهبود فتق , از خواص نشستن بعد نماز است. روشن است که نماز فلسفه خاص خود را دارد که معراج مومن و مایه ی قرب به حق است و آن را باید فقط برای خداوند تعالی خواند و نه به انگزه فواید و آثاری از این دست, ولی آگاهی ازاین دست نظرات علمی نیز می تواند برای برخی مفید باشد. عوامل عفونی مختلف اعم از باکتری ها، ویروس ها و انگل ها، می توانند باعث درگیری دستگاه گوارش انسان و مشکلات متعدد ناشی از آن شوند. این مشکلات می توانند از یک خارش ساده شبانه بر اثر ابتلا به نوعی انگل، تا اسهال های وحشتناک تظاهر کنند. اما یکی از برجسته ترین مواردی که در آن شعار معروف علم طب: " پیشگیری همیشه مؤثرتر از درمان است " صدق می کند، همین مورد عفونت های گوارشی است.

تأثیر نماز بر سلامت کلیه ها 

سلامت دستگاه ادراری انسان، به خصوص کلیه ها، تأثیر بینهایت مهمی در ادامه حیات انسان دارند و بیماری کلیوی از دردناک ترین و پر مخاطره ترین، گرفتاری های جسمی است. 

در این میان عفونت دستگاه ادراری که یکی از شایع ترین علل مراجعه بیماران به مطب پزشکان می باشد، علاوه بر آن که خود بخود و به تنهایی بیماری آزار دهنده ای است، گاهی سبب بروز بیماری های دیگر نیز در بدن انسان می شود. به عنوان مثال برخی عفونت های دستگاه ادراری می توانند، گاهی باعث نارسا شدن و از کارافتادگی کلیه شوند یا عفونت کلیوی در خون و در نتیجه در تمام بدن پخش شود یا برخی عفونت ها ممکن است به ایجاد سنگ کلیه در بیماران منتهی شوند، که همه اینها نشانه اهمیت موضوع است.

سجده همچنین باعث افزایش جریان خون در سر شده که این امر با تغذیه این غدد باعث حفظ شادابی , زیبایی و طراوت پوست می شود. حالات سجده به واسطه بازشدن مهره ها از یکدیگر باعث کشیده شدن اعصابی که قسمتهای مختلف بدن را به مغز وصل می کند,شده و این اعصاب را در یک حالت تعادلی قرار می دهد که این امر برای سلامت انسان بسیار حائز اهمیت است سجده باعث آسودگی و آرامش در فرد شده و عصبانیت را تسکین می دهد.

 ادرار پس از آنکه توسط دو کلیه انسان تولید شد، توسط دو لوله موسوم به " حالب" که کلیه ها را به مثانه وصل می کنند، به مثانه تخلیه می شود تا بدان وسیله از بدن دفع گردد. حال چنانچه مثانه به موقع از ادرار خالی نشود، ادرار از مثانه به حالب ها و حتی کلیه باز می گردد و همین "برگشت ادرار از مثانه به حالب ها، سبب ایجاد استعداد در فرد برای ابتلا به عفونت کلیه می شود" و به این ترتیب کسانی که در شبانه روز، بنا به هر علتی به ندرت ادرار می کنند به طور جدی در معرض خطر هستند. اما در رسایل فقهی توضیح المسائل، یکی از مبطلات وضو و نماز ، خروج بول و غائط و نفخ کلیه (گاهی کلیه ها را دردی می گیرد شبیه به درد کلیه اما شن یا سنگی در کلیه ها یا مجاری ادراری وجود ندارد. اطباء سنتی معتقدند گاهی مقداری از گازها و حباب های هوای داخل خون از راه مویرگ ها به کلیه منتقل شده و تجمع تعدادی از آنها در کلیه ها حالتی را به نام نفخ کلیه به وجود می آورد)، از بدن انسان درج شده است و این موضوع سبب می شود که شخص نماز گزار و احیاناً "دائم الوضو"، برای پرهیز از ابطال عبادتش به طور معمول و بر حسب عادت ، قبل از وضو ، به تخلیه ادرار بپردازد.(تعبیه توالت در مجاورت وضو خانه مساجد در واقع به منظور پاسخ به این عادت پسندیده و سلامتی بخش صورت می گیرد.)

به این ترتیب حداقل سه بار، دفع ادرار از بدن، در زمان هایی به فواصل مناسب نسبت به یکدیگر و در حدی که برای یک انسان طبیعی لازم است، فرد را در مقابل ابتلا به عفونت های کلیه و دستگاه ادراری مصون می سازد و می تواند به عنوان نکته ای مهم پیرامون نماز مورد توجه قرار گیرد. 

● تأثیر نماز بر بیماری فشار خون

 افزایش فشار خون یکی از شایع ترین دلایل مراجعه به پزشک در سرتاسر دنیاست. به علت عوارض خطرناک و متعددی که این بیماری برای بسیاری از اعضای بدن از جمله قلب، مغز، کلیه و چشم و .. دارد، سعی و اهتمام فراوانی در دانش پزشکی برای پیشگیری و کنترل این بیماری وجود دارد. 

در تمامی منابع معتبر علمی، برای پیشگیری از ابتلا به افزایش فشار خون و همچنین کنترل تعداد زیادی از بیماران که افزایش فشار خون ی در حد خفیف یا متوسط دارند، رعایت برخی اصول و استفاده از درمان های غیر دارویی توصیه می شود. درمان های غیر دارویی ضمن آن که هزینه چندانی را بر بیمار تحمیل نمی کنند، در پایین آوردن فشار خون و ممانعت از بروز و پیشرفت آن مؤثرند. 

چهار درمان اولیه و بسیار مهم غیر دارویی که در منابع جدید علمی برای کنترل فشار خون مورد توجه قرار می گیرند ، عبارتند از:

1-کاهش اضطراب و استرس

2- کاهش یا عدم مصرف الکل

3-کم کردن وزن

4- انجام ورزش های سبک به طور منظم در شبانه روز

اما با توجه به نقش بسیار مهمی که نماز های واجب یومیه، در ایمن کردن انسان در مقابل استرس ها و مشکلات گوناگون زندگی ایفا می کنند( از جمله تأثیر نماز بر اضطراب که در قسمت های بعدی مورد توجه قرار خواهد گرفت ) و نیز با توجه به الزامی که نماز به شخص نماز گزار مبنی بر عدم مصرف مشروبات الکلی می دهد، می توان این امر را قدم مؤثری در پیشگیری و کنترل فشار خون تلقی کرد. از طرفی نماز با حرکات موزون و قیام و قعود و رکوع و سجود منظمی توأم است که قابل مقایسه با یک نرمش سبک روزانه مشابه آنچه که در درمان های غیر دارویی فشار خون توصیه می شود، می باشد. همچنین اگر به یاد آوریم که مسلمان نماز گزار، رو به قبله مکتبی نماز می خواند که خدای آن مکتب از پُرخوری و شکم پارگی بیزار است و مثلاً "عالمان فربه و چاق را دشمن می انگارد " متوجه خواهیم شد که هر چهار درمان غیر دارویی مذکور، برای کنترل و پیشگیری افزایش فشار خون ، در ورای احکام نورانی نماز نهفته است. 

6 راهکار برای ایجاد تجارب آموزشی جذاب

امروزه در عصر فن آوری و تلفن همراه زندگی می کنیم. این ویژگی باعث اهمیت تلفن های هوشمند برای سازمان ها شده و بالطبع مدیران ترجیح می دهند کارمندانشان روز به روز آموزش های بهتری در این باره و از این طریق دریافت کنند.

 

یکی از دلایل مشارکت کارکنان، جذابیت آموزش های آمیخته به فناوری است. در این نوشتار 6 راهکار برای داشتن تجارب آموزشی جذاب ارائه می کنیم.

 

در گذشته آموزش در زمره فعالیت هایی به شمار می رفت که تنها یک بار و در یک مکان خاص انجام می گرفت. کارمندان موظف بودند در کلاس های آموزشی در محلی بیرون از سازمان شرکت کرده، امتحان دهند و گواهی دریافت کنند. اما این روزها، دیگر آموزش زمان و مکان نمی شناسد. شما به عنوان مدیر می توانید انواع آموزش ها را در اختیار کارمندان خود قرار دهید و آنها می توانند از طریق تلفن های همراه شان، این آموزش ها را در هر جایی که باشند دریافت کنند و حتی همراه خود داشته باشند. فرآیند آموزش به تنهایی تبدیل به یک فرآیند مستمر شده و هرکسی می تواند از آن بهره ببرد. اما بیایید نگاهی داشته باشیم بر این که چگونه سازمان ها می توانند از این فرصت استفاده کنند:

 

1. درک  کارمندان

قبل از ایجاد دوره آموزشی برای کارمندان خود، سعی کنید آنها و نیازهایشان را درک کنید و در نظر بگیرید. طراحی دوره آموزشی و عدم توجه به نیازهای فراگیران شکست قطعی دوره آموزشی را به دنبال خواهد داشت.

 

فرآیند آموزش به تنهایی تبدیل به یک فرآیند مستمر شده و هرکسی می تواند از آن بهره ببرد، شما می توانید انواع آموزش ها را در اختیار کارمندان خود قرار دهید و آنها می توانند این آموزش ها را در هر جایی که باشند دریافت کنند.

 

ارتباط با فراگیران بدون توجه به خواسته های آنان ناممکن است. بنابراین، مهم است که همه تلاش خود را به کار گیرید و عادت ها، شخصیت ها و رفتارهای آموزشی کارکنان خود را بشناسید. باید از آنان بپرسید چه چیزی را از چه طریقی می خواهند یاد بگیرند. در نظر گرفتن عقیده آنان و درک بهتری از گذشته آموزشی آنها به سازمان کمک می کند تا دوره آموزشی بهینه شده ای برای پیشرفت خود و کارکنانش ایجاد شود.

 

2. استفاده از تئوری در زندگی واقعی

تاکید زیاد بر تئوری نیز یکی از عوامل شکست دوره های آموزشی سازمانی است. روی نیازهای کاری واقعی تمرکز کنید و مثال هایی از کار هر فرد در کلاس درس ارائه دهید تا بتوانید نتیجه تدریس خود را در عمل بیازمایید. سعی کنید سوالاتی مطرح کنید که شخص را به چالش بکشد و به او در محیط کار و زندگی واقعی کمک کند.

 

3. مباحث را کوتاه و دقیق در نظر بگیرید.

سعی کنید محتوای مورد نیاز خود را سریع ، کوتاه و دقیق ایجاد کنید. هرچه قدر زمان بیشتری روی ایجاد مباحث وقت بگذارید، آن را پیچیده تر کرده اید. از آنجایی که مخاطب وقت زیادی ندارد، مطالب آموزشی باید خلاصه و در عین حال گویایی داشته باشند، باید تا جایی که می توانید آن ها را ساده سازی کنید.

 

محتوای کوتاه تر آموزشی می تواند باعث تمرکز بهتر فراگیران شود و به آنان در پیدا کردن سریع تر اطلاعات مورد نیاز کمک کند.

4. به فراگیران خود فرصت دستیابی به کتابخانه محتوای آموزشی را بدهید.

بهترین هدیه ای که می توانید به فراگیران خود بدهید، فرصت جستجو درباره اطلاعات مورد نیاز است. مطمئن شوید برنامه آموزشی تان شامل دسترسی نامحدود به منابع می شود و آنها می توانند از آن استفاده کنند. درصورت نیاز، نحوه دسترسی به منابع را به شاگردان خود آموزش دهید. این کتابخانه محتوا می تواند شامل لیستی از منابع موجود در اینترنت یا منابعی باشد که خودشان با ویدئوها و عکس ها و مطالب آموزشی ایجاد کرده اند.

 

5.  فراگیران را محدود نکنید.

محدود نکردن فراگیران از آنچه فکر می کردید مهم تر است! امروزه فراگیران تحت فشار زمانی شدیدی قرار دارند و در هر جا تقاضای انتخاب های منعطف تر و متنوع تر می کنند. حتی در مسیر آموزش! بنابراین با توجه به استفاده روزافزون از تلفن های هوشمند استراتژی های آموزشی بایستی تغییر کنند. 

 

 

اینکار همچنین باعث کمک به فراگیران در راستای اتمام دوره آموزشی آنها نیز می شود. آنها می توانند با توجه به برنامه زمانی خود، برنامه آموزشی داشته باشند و هرچه می خواهند یاد بگیرند. به آنها سطح پیشرفت شان را اطلاع دهید تا بدانند در کدام بخش از محتوای آموزشی نیاز به تمرین بیشتر دارند، بدون اینکه برای آموزش، تحت فشار باشند.

 

6. بازخورد بگیرید 

گرفتن بازخورد، واقعیت منطقی و مشارکت تجارب آموزشی را در برمی گیرد. برای همه آن فراگیرانی که دنبال هدفی از آموزش خود هستند، بازخورد ابزار منطقی به شمار می رود. دریافت نظر آنها قبل و بعد از آموزش، از عوامل حیاتی موفقیت کار شماست، مهم تر از آن، پرسیدن نظر افراد و اهمیت دادن به آن ها، یک راه واقعی برای تغییر در آموزش به شمار می رود. داده های حاصل از این نظرسنجی به راستی به ایجاد تجارب بهتر آموزشی می انجامد.

8 نکته روان شناسی که هر فرد حرفه ای در آموزش الکترونیک باید بداند (2)

از آن جا که روان شناسی به مطالعه رفتار و فرایندهای ذهنی بر اساس یافته‌های علمی می پردازد می توان ارتباط مستقیمی بین این علم و آموزش الکترونیک پیدا کرد. به واسطه روان شناسی می توان عکس العمل ذهن افراد را در دوره های آموزشی مورد بررسی قرار داد و از این طریق می توان به میزان آمادگی افراد و نارسایی تحصیلی یادگیرندگان دست یافت. شاید نکات روان شناسی سهم کوچکی را در دوره های انلاین ایفا کنند اما قرار گرفتن قطعات کوچک یک پازل در کنار یکدیگر می تواند آن را تکمیل کند.

 

در قسمت قبل به نظریه هایی متفاوت از جانب روان شناسان پرداختیم. می توان گفت تمامی نظریه ها در حقیقت به ابعاد وجودی آدمی می پردازند و هر یک بخشی را مهم در آموزش می دانند. به عنوان مثال مشاهده، پردازش اطلاعات در ذهن انسان، سیستم های کدبندی انسان، رشد شناختی و ..... همگی در مورد جنبه های مختلف انسان سخن می گویند.  

 

John Dewey

Dewey فردی فیلسوف، اصلاح طلب و روش فکر بوده و در حقیقت از ایشان به عنوان یکی از بنیان گذاران روان شناسی کاربردی نام برده می شود. این روان شناس در زمینه اصلاح جامعه مدنی و مدرسه سازی شهرت فراوانی کسب کرده است. ایشان بر این باور بودند که آموزش دیگران تنها یک حرفه نبوده بلکه شور و اشتیاقی مادام العمر و انگیزه ای برای زندگی محسوب می شود. او پیشنهادات و گفتگوهای زیادی در خصوص تعامل مربیان و شاگردان و چگونگی انتقال مهارت هایشان داشته و معتقد بود که برای کسب دانش، تشنگی یک پیش نیاز است.

 

David Ausubel

Ausubel یکی از دانشمندان بزرگ در حوزه روان شناسی آموزشی و علوم شناختی به شمار می اید. به دلیل ارائه نظریه "advance organizers" (پیشبرد سازمان دهی ذهنی) به شهرت رسید. با استفاده از این نظریه جذب ذهنی و دانش بهبود یافته و مربیان می توانند اطلاعات جدید را به روش های نوین به مخاطبان ارائه دهند تا درک مطلب را تا جای ممکن برای افراد آسان سازند. بدین منظور برای رسیدن به این هدف، یادگیرندگان می بایست قادر به سازمان دهی اطلاعات جدید در ذهن خود باشند به گونه ای که بتوانند رابطه بین مفاهیم را درک کنند. اگر بخواهیم به نتیجه بخش بودن یا نبودن این امر پی ببریم می بایست در بین یادگیرندگان به بررسی بپردازیم و ببینیم که آیا افراد قادرند تا اطلاعات جدید را به اطلاعات قدیمی مرتبط سازند و رابطه بین آن ها را درک کنند؟ 

 

Benjamin Bloom

Bloom روان شناسی آموزشی بود که در حوزه اهداف آموزشی و تئوری تسلط آموزشی، تخصص داشت. او معتقد بود که در تنظیمات اصلی آموزش، توانایی یادگیرنده باید به عنوان اصلی ترین پایه در نظر گرفته شود و دوره آموزشی را بر همین اساس بنا کرد. در حقیقت محتوای منتقل شده می بایست براساس ظرفیت فرد باشد، ظرفیتی که افراد می توانند وظایف را به سرانجام برسانند. این روان شناس اهداف آموزشی را به سه دسته affective و  psychomotor و cognitive (عاطفی، روانی و شناختی) تقسیم می کند. این طبقه بندی براساس دانش و مهارت اولیه فرد صورت گرفته است بدین معنا که یادگیرنده باید دانشی اولیه که به صورت پایه و قابل قبول است را در خود داشته باشد و تا بتواند مهارت های مورد نیاز را که مرتبط با ایده های پیچیده تری است را بر روی آن بنا کند. 

 

Robert M. Gagné

Gagne به واسطه کار بسیاری که بر روی شرایط یادگیری انجام داد به شهرت رسید. این شخص معتقد است که 5 دسته بندی اصلی در یادگیری وجود دارد که شامل : مهارت های فکری، راهبردهای شناختی، مهارت های حرکتی، اطلاعات کلامی و نگرش کلی است. (intellectual skills, cognitive strategies, motor skills, verbal information, overall attitude)

او معتقد است برای آن که افراد بتوانند هر نوع از یادگیری را بر روی هر یک ازموارد ذکر شده پیاده کنند، نیازمند شرایطی خاص هستند. به عبارت دیگر برای یادگیری هر بخش تنها یک فمول خاص وجود ندارد بلکه هر یک از فرایندهای یادگیری می بایست در شرایط خاص خود رخ دهد. به عنوان مثال فرایندهای حرکتی نیاز به حرکت های فیزیکی دارد و یا راهبردهای شناختی نیازمند ارتباطات است.

 

تمامی افرادی که نام آن ها را عنوان کردیم، در زمینه روان شناختی شناخته شده هستند و هر کدام پنجره ای را در جهت شناخت ذهن انسان به روی ما باز می کنند. نظریه هر یک از افراد به ما این امکان را خواهد داد تا بدانیم یادگیرندگان در چه سطحی از اموزش و دوره مورد نظر قرار دارند و تا چه اندازه بر موضوع تسلط پیدا کرده اند. بنابراین این امکان برای ما وجود دارد تا تجربه ای هر چه موثرتر برای مخاطبان خود فراهم کنیم. اگرچه برخی از افراد نام برده در بین ما حضور ندارند اما تحقیقاتشان همچنان در حوزه های آموزشی بسیار موثر است و می توان از آن ها استفاده کرد. اگر شما علاقه مند به کسب اطلاعات بیشتر در زمینه روان شناسی هستید می توانید به مقاله " 10 کتاب روان شناسی که هر فرد حرفه ای در آموزش الکترونیک باید ان را بخواند" مراجعه کنید. این 10 کتاب روان شناسی می بایست در قفسه کتابخانه هر فردی که در زمینه اموزش کار می کند خصوصا آموزش الکترونیک، باید وجود داشته باشد.

به منظور یافتن این 10 کتاب می توانید به لینک زیر مراجعه کنید.

Top 10 Psychology Books That eLearning Professional Should Read

8 نکته روان شناسی که هر فرد حرفه ای در آموزش الکترونیک باید بداند (1)

روان شناسان تربیتی به مطالعات مختلفی در زمینه یادگیری می پردازند. به عنوان مثال افراد چه زمانی، چگونه و چطور باید در فرآیند یادگیری درگیر شوند. در این نوشتار قصد داریم تا 8 نکته روان شناسی آموزشی – تربیتی را عنوان کنیم تا هر فردی که طرفدار آموزش الکترونیک بوده یا در این صنعت مشغول به کار است، آن را بداند.

 

روان شناسان آموزشی زندگی خود را وقف کشف کردن ذهن انسان می کنند. چرا ما همیشه تشنه دانش هستیم؟ ذهن انسان چگونه اطلاعات را کسب می کند؟ چگونه اطلاعات جمع اوری شده را همانند سازی می کند؟ آنچه که گفته شد نقاط روشنی را در رفتارهای مرتبط با یادگیری افراد، عادتشان و عملکردهای داخلی مغزشان به ما نشان می دهد. بنابراین دانشمندان می توانند براساس تحقیقاتی که انجام می دهند، نظریات و نکات ارزشمندی را در اختیار ما قرار دهند. این نکات باارزش خصوصا برای افرادی که به عنوان یک حرفه ای در اموزش الکترونیک مشغول هستند و به دنبال حفظ و تسهیل دانش در طولانی مدت در ذهن افراد هستند و یا قصد برپایی دوره های موثرتری را دارند بسیار می تواند در روند هر چه بهتر کار موثر باشد.

 

 

  Albert Bandura

Bandura یک روان شناس بسیار برجسته بوده که سهم قابل توجهی را در رشد آموزش و پرورش در دست دارد. این فرد کارهای شایسته ای را در زمینه اموزش انجام داده و شهرت خاص ایشان به دلیل نظریه ای است که در مورد آموزش اجتماعی عنوان کرده اند. این نظریه بیان می دارد که: " مشاهده، یک عنصر کلیدی در فرآیند یادگیری است." به طور مثال یادگیرندگان نسخه نمایشی یک کار ار مشاهده کرده و آن فرآیند را تکرار می کنند. مخاطبان این توانایی را دارند که کارهای مجری را تقلید کرده تا به نتیجه مورد نظر دست یابند. 

 

Howard Gardner

Garden روان شناسی است که مقالات آموزشی و کتاب های متعددی از ایشان به جای مانده است. بسیاری از کتاب ها و مقالات منتشر شده توسط این فرد در زمینه نظریه های چندگانه هوش است. او در این زمینه مطالب بسیاری را به نگارش درآورده است. نظریه هوش چندگانه عنوان می کند که: "پردازش اطلاعات در ذهن انسان به روش های مختلفی رخ می دهد." براساس نظریه گاردن انسان دارای 8 هوش اولیه بوده که عبارت اند از: زبان، منطق یا ریاضیات، موسیقی، هوش بدنی یا جنبشی، هوش فضایی، هوش بین فردی، هوش درون فردی و هوش طبیعی. همچنین دو نوع هوش دیگر نیز می توان به این لیست اضافه کرد که شامل هوش آموزشی و هوش وجودی می باشد.

 

 Jerome Bruner

Bruner روان شناسی آمریکایی است که در زمینه روان شناسی شناختی انسان تخصص داشته و تحقیقات گسترده ای را انجام داده اند. بر طبق نظریه این روان شناس افراد در خود بخشی به نام "generic coding systems" (سیستم های کدبندی عمومی) دارد که به افراد اجازه تجزیه و تحلیل اطلاعات و عکس العمل نشان دادن را می دهد. به صورت پیش بینی های قابل قبول "fruitful predictions"، برونر کدهای افراد را به سه قسمت enactive و  iconicو symbolic تقسیم بندی می کند. این نوع ذخیره سازی و پردازش اطلاعات وابسته به سن افراد است. در روان شناسی شناختی، هر فردی در ذهن خود یک سیستم کدبندی دارد تا هر چیزی را می بینید قادر به تجزیه و تحلیل آن بوده و به آن پاسخ دهد. به عنوان مثال انسان تا قبل از 7 سالگی از ذخیره سازی Symbolic مانند زبان استفاده می کند.

 

 

Jean Piaget

Piaget روان شناس بالینی سوئیسی است که به واسطه تئوری "رشد شناختی" شهرت پیدا کرده است. این تئوری در مورد مدل های ذهنی انسان بوده و این که کودکان چگونه به جهان از نقطه نظر آموزشی نگاه می کنند و چگونه از آن می اموزند. اگرچه اصل تئوری در مورد کودکان است اما کار او مرتبط با مخاطبانی است که به دنبال یادگیری بوده و یا به عبارت دیگر یادگیری بزرگسالان را براساس فرآیندهای پردازش اطلاعات و شماتیک های ذهنی می سنجند. براساس پشنهاد Piaget، یک فرآیند می بایست این گونه رخ دهد: در گام اول دانش مورد نیاز جمع اوری شده سپس آن ها را در مفاهیم موجود زندگی بسازیم تا یادگیری رخ دهد. (منظور از مفاهیم موجود زندگی اقامت، خوردن و .... است.) در حقیقت اطلاعات جمع اوری شده می بایست قابلیت ترکیب با زندگی روزمره را داشته باشند تا همانند محل زندگی و یا خوراکمان ملموس باشند.

9 نکته برای ادغام Leaderboard - بخش اول

 

در این مقاله به ارائه 9 نکته می پردازیم تا بتوانیم بر اساس آن به یکپارچه سازی leaderboard ها پرداخته و از آنها برای برنامه های آموزشی آنلاین خود استفاده کنیم.

زمانی که لازم است افراد مهارتی ضروری را کسب کنند، بهترین راه ایجاد رقابت بین آنهاست. استفاده از leaderboard ها این توانایی را در اختیار کارمندان شما قرار می دهد تا بتوانند با همکاران خود به رقابت بپردازند. این امر موجب می شود که سازمان های کوچک و بزرگ به خواسته های خود برسند و افراد نیز دوره آموزشی مقرون به صرفه ای را طی کنند. 

 

در این مقاله به ارائه 9 نکته می پردازیم تا بتوانید بر اساس آن به یکپارچه سازی leaderboard ها پرداخته و از آن ها برای برنامه های آموزشی آنلاین خود استفاده کنید. مقاله ارائه شده نوشته Christopher Pappas در تاریخ 11 دسامبر 2016 است که در آن به بررسی استفاده صحیح از Leaderboard ها می پردازد.

چگونه می توان تابلوهای رهبری (leaderboard) را در آموزش آنلاین با یکدیگر ادغام نمود؟

leaderboardها سال هاست که برای اهداف آموزشی مورد استفاده قرار می گیرند اما استفاده صحیح از آن ها اولین شرط برای رسیدن به اهدافتان است چرا که اگر از آن ها به درستی استفاده نکنید نه تنها جرقه رقابت دوستانه را بین افراد نخواهید زد بلکه سازمان خود را به محیطی تبدیل می کنید که در آن به جز رقابت های ناسالم چیزی به چشم نخواهد خورد و در واقع می توان گفت که این موضوع پایان کار شما خواهد بود. در صورت استفاده صحیح از leaderboard ها، انگیزه، تعامل و مشارکت را به صورت فزاینده ای بین کارمندان خود مشاهده خواهید کرد.

 

با ما همراه باشید تا در ادامه به چگونگی ادغام و یکپارچه سازی leaderboardها و استفاده از آن ها در برنامه های آموزشی بپردازیم.

1. یک دستورالعمل روشن برای رتبه دادن داشته باشید.

این حق را به کارمندان خود بدهید که راه بهتر شدن یا برتر شدن را بدانند تا بتواند از نردبان ترقی بالا روند. معیار امتیازدهی شما چیست؟

• براساس عملکرد افراد

• براساس نمرات ارائه شده از سمت کاربران

• براساس ماژول ها و فعالیت های آنلاینی که با موفقیت سپری شده اند

مشخص شدن هر یک از این موارد می تواند راه موفقیت کاربران را با وضوح بیشتری نمایان کند. شما به عنوان ارائه دهنده دوره می بایست به روشنی چگونگی ارزیابی خود را برای کاربران توضیح دهید. بر مزیت های مشارکت فعال تاکید داشته باشید و به افراد بگویید که چه پاداشی برای آن ها در نظر گرفته اید تا آن ها هم بتوانند به انتظارات خود پاسخ روشنی دهند.

 

این نکته را فراموش نکنید که یکی از نقاط قوت دوره آموزشی آنلاین، داشتن بخشی به نام راهنما و پرسش و پاسخ است که بتواند نکاتی را در حوزه leaderboard پوشش دهد. به عنوان مثال طول دوره مبنی بر Leaderboard را مشخص کرده تا افراد زمان انتخاب شدن برنده را بدانند.

2. با تازه واردان رفتاری منصفانه داشته و شانسی هر چند جزئی را برایشان در نظر داشته باشید.

مطمئنا شما هم حس دیر رسیدن به کلاس را تجربه کرده اید. در آن لحظه به چه چیزی فکر می کنید؟ داشتن این احساس که نیمی از کلاس را از دست داده اید می تواند ناراحت کننده باشد. فراموش نکنید که همین احساس برای مخاطبان دوره های آموزشی آنلاین نیز صادق است چرا که آن ها تصور می کنند که بهترین و مهم ترین مکالمات را از دست داده اند و دیگر نکاتی خاصی برای کسب وجود ندارد. 

 

مطمئنا شما هم حس دیر رسیدن به کلاس را تجربه کرده اید. در آن لحظه به چه چیزی فکر می کنید؟ داشتن این احساس که نیمی از کلاس را از دست داده اید می تواند ناراحت کننده باشد! همیشه این امید را به افراد تازه وارد بدهید که از هر جایی شروع کنند دیر نیست و حتی می توانند شانس برنده شدن را نیز داشته باشند. با این روش افراد دیگر دلسرد و ناامید نمی شوند.

همیشه این امید را به افراد تازه وارد بدهید که از هر جایی شروع کنند دیر نیست و حتی می توانند شانس برنده شدن را نیز داشته باشند. با این روش افراد دیگر دلسرد و ناامید نمی شوند. بدین منظور شما می توانید leaderboard های مختلفی را برای هر گروه اختصاص دهید.

 

شما می توانید در Leaderboard بخشی را مخصوص اعضای جدید قرار دهید. با این روش می توانید یک دوره آموزشی آنلاین به تازه واردها اختصاص دهید تا بتوانند بودن در یک فضای رقابتی را تجربه کنند. با اجرایی کردن این امر افراد احساس مساوی بودن با یکدیگر را دارند چرا که افراد دوره را با یکدیگر آغاز کرده و به راحتی می توانند خود را با همکلاسیانشان مقایسه کنند.

 

همچنین می توانید از leaderboardهای نسبی استفاده کنید. بدین معنی که leaderboard نقش مقیاس بین افراد را دارند، طراحی کنید. با این طراحی، افراد می توانند نمرات و امتیازات خود را با افرادی که در دوره های بالاتر هستند، مقایسه کنند. همچنین مخاطبانی که زیر 25% یک امتیاز را کسب کره اند را با یکدیگر رقیب کنید. فراموش نکنید که هدف از تمامی کارهای ذکر شده این است که به افراد حس عقب ماندن از سایرین دست ندهد و تلاش خود را بی فایده ندانند.

ادامه دارد...

4 استراتژی موثر برای تعامل در آموزش الکترونیکی

وجود تعامل و برقراری ارتباط بین کاربران در هر دوره آموزشی ضروری است. علاوه بر ارتباط کاربران با یکدیگر، برگزار کننده دوره آموزشی نیز می بایست این تعامل را با سایرین داشته باشد تا بتواند تاثیرگذاری دوره آموزشی را دو چندان کند. مقاله زیر به تحریر Keith Gibson در 15 دسامبر 2015 ارائه شده به روش های موثر تعامل را عنوان نموده است.

 

وجود تعامل و برقراری ارتباط بین کاربران در هر دوره آموزشی ضروری است. علاوه بر ارتباط کاربران با یکدیگر، برگزار کننده دوره آموزشی نیز می بایست این تعامل را با سایرین داشته باشد تا بتواند تاثیرگذاری دوره آموزشی را دو چندان کند.

 

تنها به رقابتی شدن آموزش فکر نکنید! نباید استراتژی و محیط آموزشی شما صرفا رقابتی خشک بین افراد باشد چرا که نتیجه مطلوب کسب نخواهید کرد. محیط آموزشی شما می بایست قابلیت Engage (مشغول کردن/ درگیر شدن) داشته باشد و ویژگی رقابتی بودن نیز در معنای اول می بایست افراد را در آموزش درگیر کند (نه درگیر یکدیگر). اما استراتژی های آموزشی که ارتباط بین افراد را شکل می دهند، کدامند؟ چگونه می توان تمرکز موثری بر تعامل بین مخاطبان اعمال نمود؟ در این مقاله به ارائه 4 راهبرد یادگیری که شامل همین خصوصیات است، می پردازیم.

 

چگونه یادگیرندگان را درگیر کنیم؟ (استراتژی های یادگیری)

مطمئنا در دنیای امروزی که یادگیرندگان در معرض منابع اطلاعاتی و فعالیت های آنلاین مختلفی هستند، ارائه روش های متعدد آموزشی دور از ذهن نیست به شرط آن که خلاقیت را چاشنی کار خود کنید. این کار باعث می شود تا نظر کاربران به دوره ارائه شده جلب شود. مطمئنا اگر شما هم به عنوان یک یادگیرنده بخواهید مطلب را فرا بگیرید به دنبال محتوایی هستید که در کنار کامل بودن، جذابیت نیز داشته باشد. در محیطی که سرعت در فناوری حرف اول را می زند ما با وظایف، وسایل و دستگاه های متعددی سرگرم هستیم بنابراین یادگیرندگان امروزی زمانی که می خواهند موضوعی را فراگیرند تمایل چندانی برای انجام آن ندارد مگر موضوع آن ها در سطحی شخصی بوده و با زندگی آن ها در ارتباط باشد در غیر این صورت درگیر شدن افراد با موضوع کمی دور از ذهن خواهد بود.

 

1. به افراد فرصت معرفی خودشان را بدهید.

اجازه دهید که یادگیرندگان خودشان را معرفی کنند. در نظر داشته باشید که در ابتدای دوره یک فعالیت (به اصطلاح) تشخیصی راه اندازی کنید. با این معرفی شما تشخیص می دهید افراد در طول این مسیر در چه جایگاهی قرار دارند چرا که برای شروع یک دوره می بایست نسبت به توانایی افراد اطلاعات کافی داشته باشید، این اطلاعات با معرفی اشخاص و بازگو کردن نیازها و توانایی های واقعی خودشان کسب می شود. 

 

 

 

این کار می تواند با یک بررسی و نظرسنجی اولیه صورت گیرد. با استفاده از پاسخ های دریافت شده از نظرسنجی های به عمل آمده می توان به صورت خلاصه لیستی از نقاط قوت و ضعف افراد تهیه کرد. با این کار می توان پی برد که کدام محتوای خاص مورد نیاز کاربر است. این موضوع باعث می شود تا افراد یک ارزیابی اولیه از خود داشته و این انگیزه ای برای داشتن تمرکز در طول دوره خواهد شد. 

 

2. مخاطبان را به اطلاعات و حافظه شان ارجاع دهید.

برای آن که بتوانید مخاطبان خود را در دوره آموزشی درگیر کنید، بهتر است کار خود را با طرح یک سوال آغاز کنید. با این روش افراد برای پاسخ دادن به سوال شما به دانش و تجربیات قبلی خود رجوع می کنند. به عنوان مثال از آن ها بپرسید آیا آخرین مراجعه مشتریان و انتظارات آن ها را به یاد دارند. با این کار افکار مخاطب درگیر شده و به خاطرات خود رجوع می کند و این موضوع کمکی است در جهت ایجاد تعامل مابین زندگی واقعی فرد و محتوای درسی.

 

ویژگی رقابتی بودن در دنیای آموزش بدین معناست که افراد را در آموزش درگیر کند (نه درگیر یکدیگر)! باید بین این دو تفاوت قائل بود و برای آن برنامه ریزی داشت، در غیر این صورت یک رقابت سالم به راحتی به یک فرایند ناموثر بین افراد تبدیل خواهد شد.

از دیگر استراتژی های موجود برای درگیر کردن کاربران طرح یک داستان واقعی است. اگر داستان مطرح شده شما بتواند درس را با محتوای زندگی واقعی مرتبط سازد می تواند تاثیر بیشتری بر عملکرد افراد داشته  باشد. فراموش نکنید که تمام داستان هایی که مرتبط با زندگی افراد است مطمئنا در ذهن آن ها ماندگار است. علاوه بر این داستان به ما کمک می کند تا در کنار یادگیری، بتوانیم جامعه خود را حس کنیم. از جمله مزایای المان های داستان مشاهده دنیای واقعی در محتوای فراگرفته شده است. دکتر Paul J. Zak در مقاله خود تحت عنوان "ذهن و بدن" چگونگی شکل گیری ذهن ما توسط داستان ها را به صورت کامل توضیح داده و آن ها را عامل پیوند ما با دنیای بیرون می داند. تعامل واقعی در یک دوره  آموزشی زمانی پدید می آید که مانند زندگی واقعی از نشانه های پیچیده و پرسش و پاسخ های مختلف تشکیل شده باشد. یادگیری موفق زمانی حاصل می شود که یادگیرندگان بتوانند با محتوا، وسایل ارتباطی و ... به خوبی تعامل برقرار کنند تا انگیزه کافی در یادگیرنده به وجود آید.

چگونگی تعامل با فضای مجازی از منظر تربیتی

شبکه‌های مختلف اجتماعی در قالب نرم‌افزارهایی به همین نامِ کلی و با نام‌های جزئی گونه‌گون، سوار بر اینترنت رو به افزایش‌اند هم از نظر تعداد این برنامه‌ها و هم از نظر تعداد کاربران. امروز یکی از دغدغه‌های مردم به ویژه والدین کار با وسایلی است که سریع و آسان افراد را به این دنیای جدید و جذاب متصل می‌کند. در این مقاله سعی بر این است تا با تکیه بر معارف دینی و با نگاه تربیتی، گوشه‌ای از چگونگی برخورد با این رسانه تبیین شود.

 

بایسته‌ها

بایسته‌ها مواردی هستند که آگاهی و پذیرش واقعی آنها مقدمۀ سخن گفتن از موضوع است. تا این موارد به درستی درک نشود بحث از شیوۀ برخورد به سرانجام روشنی نخواهد رسید.

1. واقعی دیدن: گرچه این فضا را «مجازی» نامیده‌اند؛ اما بدانیم فضایی که بر بینش و گرایش، اثر مثبت یا منفی می‌گذارد؛ چون اثر دارد و علت است پس حقیقت است و واقعیت دارد. آنچه در این رسانه منتشر می‌شود تولید باور می‌کند یا اعتقادی را از بین می‎‌برد؛ گاهی منشأ تصمیم می‌شود؛ کسی را محبوب و دیگری را منفور می‌کند؛ پس باید آن را ابزاری با کارکردی واقعی و اثرگذار دانست. (برگرفته از سخنان آیت الله جوادی آملی در دروس تفسیر معظم له)

2. همه جانبه دیدن: دیدن تمام جوانب این رسانه؛ اعم از ضعف‌ها و قوت‌ها، سودها و زیان‌ها، فرصت‌ها و تهدیدها یکی دیگر از بایسته‌هاست.

3. باید دانست که این ابزار گرچه دو کاربردی است؛ یعنی هم کاربرد مفید دارد و هم مضر و اکثری آن را به چاقو تشبیه می‌کنند؛ اما مانند چاقو نیست؛ زیرا تمام مردم با چاقو سر و کار دارند و از آن استفادۀ درست می‌کنند و فقط برای عدۀ کمی همین چاقو ابزار جنایت است؛ اما واقعیت تلخ این است که استفادۀ نامناسب از این فضا در قالب روابط، فیلم، عکس و متن، بین اقشار مختلف به ویژه دختر و پسرهای جوان و نوجوان، کم نیست. 

4. پذیرفتن آن به عنوان واقعیتی موجود و آمیخته‌ای جداناپذیر از زندگیِ افراد و در تمام سطوح. بنابر این بایسته، هرگز نمی‌توان نگاه حذفی به این رسانه داشت یا دستور منع صادر کرد؛ زیرا هیچ گوشی بدهکار آن نخواهد بود. افزون بر این، نگاه حذفی یا دستور منع، سبب محرومیت از فرصتها و قابلیت‌های مثبت و بی‌نظیر این فضا می‎‌شود.

5. شناخت مرزهای عقیده و رفتاری که به آن پایبندیم. این دقیقاً همان مرزی است که چارچوب حضور ما در این فضا را تعریف می‌کند.

استفاده از این رسانه یا همان حضور در فضای مَجازی؛ یا «مُجاز» است یا «مُضر». مُجاز یعنی استفاده‌ای که منعی برای آن وجود ندارد؛ بلکه گاهی توصیه و گاه بالاتر، حکم به لزوم آن می‌شود. هر کدام از این دو، خود به دو شاخۀ دیگر تقسیم می‌شوند. مُجاز یا «سازنده» است یا «نه سازنده؛ نه گناه» و مُضر یا «گناه» است یا «مُجاز بیش از حد»

وقتی سخن از مرزبندی و محدودیت ناشی از آن می‌شود عده‌ای با زبان انکار از چرایی آن می‌پرسند و با لحنی حق به جانب، به این مرزها می‌تازند و خواستار رفع هرگونه محدودیت می‌شوند. پاسخ این سؤال چندان دشوار و دور از ذهن نیست. با پاسخ به چند پرسش مشابه می‌توان ذهن را به گونه‌ای هدایت کرد که به راحتی دستش به جواب برسد.

چرا مرزبندی؟ چرا محدودیت؟

آیا انسان مجاز است هر چیزی را که می‌تواند بجود و قورت بدهد بخورد؟

آیا انسان مجاز است هر چیزی را که می‌تواند به زبان آورد بگوید؟

آیا انسان مجاز است به هر چیزی که می‌تواند به آن دست بزند یا آن را لمس کن دست زده یا آن را لمس کند؟

انصاف این است که پاسخ هر سه سؤال منفی است؛ چرا که انسان اهل سود و زیان است؛ ترس از آسیب‌های قطعی یا با احتمال قوی و محسوس سبب می‌شود که انسان دایرۀ رفتار خود را محدود به موارد سودآور یا دست‌کم بی‌ضرر نماید.

دو پرسش دیگر

آیا انسان مجاز است به هر چیزی که می‌تواند بشنود گوش بسپارد؟

آیا انسان مجاز است به هر چیزی که می‌تواند ببیند چشم بدوزد؟

پاسخ این دو سوال نیز به همان دلیل پیش‌گفته منفی است.

اینجا سوال دیگری رخ می‌نماید با این مضمون که مرز سود و زیان در این موارد کجاست؟

مرز سود و زیان انسانها کجاست؟ 

برای پاسخ به این پرسش باید به یاد بیاوریم که انسان خلاصۀ در این بدن نمی‌شود. انسان را روحی است که سود و زیان او نیز مهم؛ بلکه اهم از سود و زیان بدن است؛ بنابراین باید همان گونه که رفتار خود را به سود بدن محدود می‌کنیم سود جان را نیز در نظر داشته باشیم؛ هر چند ممکن است نتوانیم با حواس پنجگانه آن فایده را بفهمیم یا ضرر بی‌توجهی به آن را درک کنیم.    

گرچه این فضا را «مجازی» نامیده‌اند؛ اما بدانیم فضایی که بر بینش و گرایش، اثر مثبت یا منفی می‌گذارد؛ چون اثر دارد و علت است پس حقیقت است و واقعیت دارد. آنچه در این رسانه منتشر می‌شود تولید باور می‌کند یا اعتقادی را از بین می‎‌برد؛ گاهی منشأ تصمیم می‌شود؛ کسی را محبوب و دیگری را منفور می‌کند؛ پس باید آن را ابزاری با کارکردی واقعی و اثرگذار دانست

چه کسی صلاحیت دارد برای باور و رفتار ما مرز مشخص کند؟

بی‌تردید مطمئن‌ترین مرجعی که می‌تواند موارد سود و زیان، آسیب و تقویتِ یک سازه را تعیین کرده نوع رفتار با آن را تعریف کند سازندۀ آن است. خداوند متعال آفریدگار ماست؛ اوست که بهتر از هر کس دیگری آگاه به جان و تن ماست؛ بنابراین تنها او صلاحیت دارد که باور و رفتار ما را محدود به منطقۀ فواید کند و با تبیین محدودۀ مضرات و تعیین مصادیق آن، انسان را از رفتن به سوی آنها منع نماید.   

البته او این کار را کرده است احکام خدا در حوزۀ اندیشه و باور و نیز رفتار و عمل که از آن با «ایمان و عمل صالح» مکرر یاد کرده است(عصر،2-3؛ غافر،40؛ نحل،97) نشان‌دهندۀ منطقۀ آزاد الهی است. واجبات، مستحبات و مباحات چه در عقیده و چه در عمل، همه در این منطقه حضور دارند. بیرون این منطقه هم می‌شود منطقۀ ممنوعه که وجب به وجب آن با محرمات الهی مین‌گذاری شده است.

سخن خدا دربارۀ این مرزها

خداوند متعال به همه توصیه می‌کند که این مراقب این مرزها باشند و از آن عبور نکنند: «تلک حدود الله فلا تعتدوها؛ اینها مرزهای الهی پس از آنها خارج نشوید.»(بقره،229) دلیل آن را هم بیان می‌کند تا دستور صرف نباشد و انسان بداند که چرا نباید از این خطوط قرمز عبور کند؛ می‌فرماید: «و من یتعد حدود الله فقد ظلم نفسه؛ هر کس از مرزهای الهی خارج شود به خودش بد کرده است.»(طلاق،1) آنگاه در یک توصیۀ ظریف و دقیق و هشداری پیشگیرانه می‌فرماید: «تلک حدود الله فلاتقربوها؛ اینها مرزهای خدا هستند پس نزدیک آنها هم نشوید.»(بقره،187)   

بر پایۀ این بایستۀ پنجم حضور در فضای مجازی تنها در منطقۀ آزاد الهی مجاز خواهد بود و هر دیدن و شنیدن و ارتباطی؛ بلکه هر نوع کاربردی که به نوعی حضور در منطقۀ ممنوعه تلقی شود ممنوع خواهد بود. 

انواع استفاده از این رسانه (حضور در فضای مجازی)

استفاده از این رسانه یا همان حضور در فضای مَجازی؛ یا «مُجاز» است یا «مُضر». مُجاز یعنی استفاده‌ای که منعی برای آن وجود ندارد؛ بلکه گاهی توصیه و گاه بالاتر، حکم به لزوم آن می‌شود. 

هر کدام از این دو، خود به دو شاخۀ دیگر تقسیم می‌شوند. مُجاز یا «سازنده» است یا «نه سازنده؛ نه گناه» و مُضر یا «گناه» است یا «مُجاز بیش از حد».

سازنده: استفاده‌ای است که رشدِ علمی، اخلاقی و کمالات دیگر انسانی را در پی دارد.

گناه: استفاده در مناطق ممنوعۀ الهی به هر شکل ممکن، مصداق این نوع استفاده است.

نه سازنده؛ نه گناه: نوعی استفاده که در منطقۀ آزاد الهی صورت می‌گیرد و گذر از مرزهای خدا نیست؛ چون هیچ گناهی در آن صورت نمی‌پذیرد؛ هر چند سازنده هم نیست. بازی‌های سالمِ معمول، با رعایت زمانِ مناسبِ استفاده از این نوع هستند.

مُجاز بیش از حد: این نوع گرچه صورت گناه ندارد و از این جهت مُجاز شمرده می‌شود؛ اما بیش از حد بودنش آن را جزء استفاده‌های مضر قرارداده است. جمع‌های منفرد امروزی؛ کم یا تعطیل شدن ارتباط کلامی با دیگران و در نتیجه افسردگی، اعتیاد شدید به استفاده از اینترنت و حضور در شبکه‌های اجتماعی گوناگون و آسیب‌های پیدا و نهان دیگر، همه از پیامدهای ناگوار و مصیبت‌بار حضور بیش از حد در این فضاست که سبب شده این نوع استفاده نیز در گروه مُضر و ممنوع قرار گیرد.

تکنولوژی تجزیه و تحلیل داده های آموزشی (به منظور تصمیم گیری های داده محور در مدارس 2)

نظام آموزشی می بایست این اجازه را به مدارس بدهد تا مستقل عمل کرده و در جهت کسب خروجی های تحصیلی بهتر برای یادگیرندگان تلاش کنند. با این وجود مدارس و موسسه های آموزشی می بایست استانداردهای آموزشی را در نظر گرفته و توانایی رقابت با استانداردهای خارجی را داشته باشند.

در مطلب قبل به دو مورد حمایت از تصمیم گیری بر مبنای ساخت داده با استفاده از تکنولوژی های تجزیه و تحلیل داده ها و استقلال مدارس اشاره کردیم در ادامه با ما همراه باشید.

 

داده های آموزشی و تصمیم گیری مبتنی بر داده

تصمیم گیری های اطلاعات محور در مدارس تحت این عنوان تعریف می شود: "مجموعه ای سیستماتیک، تجزیه و تحلیل، بررسی، تفسیر داده ها به منظور سیاست گذاری مجموعه های آموزشی" 

هدف از این مدل تصمیم گیری چیست؟ چرا به جمع آوری و بررسی برخی از اطلاعات می پردازیم تا براساس آن ها تصمیم گیری کنیم؟ هدف از تصمیم گیری های مبتنی بر داده، ارائه گزارشی است به منظور ارزیابی و بهبود فرایند که در نهایت به خروجی های موفقیت آمیز منتهی می شود.

 

داده های آموزشی توسط منابع مختلفی تولید می شوند که هم می توانند داخلی و هم خارجی باشند. به طور مثال شما می توانید یک سری اطلاعات جمع آوری کرده و براساس ارزیابی آن ها به این نتیجه برسید که با انجام چه موارد و فعالیت هایی می توان روند رو به رشدی را برای دانشجویان فراهم نمود. 

حال اطلاعات جمع آوری شده می تواند اطلاعات شخصی دانشجو مانند اطلاعات جمعیت شناختی، سن، زمان و مکان تولد یا عملکرد تحصیلی سال های قبل وی و ... باشد.

همچنین اطلاعات مورد نظر می تواند شامل مواردی باشد که از سمت معلمان جمع آوری می شوند. به طور مثال می توان در خصوص میزان شایستگی و تجربه های حرفه ای دانشجو یا دانش آموز پرس و جو کرد و یا می توانند آن دسته از داده هایی باشند که در طی فرایند آموزش، تدریس، یادگیری و ارزیابی تکالیف تولید شده و به دست آمده اند. تمامی این موارد می تواند مرتبط با کلاس های داخلی و یا خارج از مدرسه و موسسه آموزشی گردآوری شود.

همچنین می توانید علاوه بر توجه به عملکرد حضوری فرد در مدرسه یا موسسه، به ارزیابی وی براساس تکالیف محول شده که خارج از محیط آموزشی انجام شده است، بپردازید.

 

موارد دیگری نیز وجود دارد که می تواند علاوه بر عملکرد یادگیرنده، در میزان پیشرفت کار شخص نیز تاثیرگذار باشد. به طور مثال به غیر از مواردی که مربوط به سن، تجربه و ... بود موارد دیگری نیز وجود دارد که از آن ها می توان به عنوان اطلاعات استفاده کرد حتی این اطلاعات می تواند شامل اطلاعات غیر آموزشی نیز باشد به عنوان مثال برنامه ریزی ها در خصوص مسائل مالی تا چه اندازه صورت گرفته و تا چه حد مورد توجه است؟ زیر ساخت هایی که بتوان آن ها را مورد استفاده قرار داد تا چه میزان در مدارس وجود دارد؟ به لحاظ تامین تجهیزات نرم افزاری و سخت افزاری چه بودجه ای در نظر گرفته شده است؟ همین موارد نیز می توانند به عنوان اطلاعات محور، مورد بررسی قرار گیرند.

 

داده های آموزشی توسط منابع مختلفی تولید می شوند که هم می توانند داخلی و هم خارجی باشند. اطلاعات جمع آوری شده می تواند اطلاعات شخصی دانشجو مانند اطلاعات جمعیت شناختی، سن، زمان و مکان تولد یا عملکرد تحصیلی سال های قبل باشد همچنین می تواند طی فرایند آموزش، تدریس، یادگیری و ارزیابی تکالیف تولید شده و به دست آمده باشند، همین طور ارزیابی وی می تواند براساس تکالیف محول شده که خارج از محیط آموزشی انجام شده است، انجام پذیرد.

اگر ما بتوانیم کامپیوترهایی را در اختیار مخاطبان قرار دهیم که به لحاظ سخت افزاری و نرم افزاری قابل قبول باشند، در کسب خروجی های به دست آمده تاثیر گذار خواهد بود. 

همچنین توجه به سلامت و تندرستی افراد می تواند از دیگر موارد باشد. این که فرد تا چه اندازه اجتماعی بوده، میزان رشد عاطفی او چقدر بوده و تا چه اندازه از او پشتیبانی می شود. افراد مختلف نیازهای ویژه و متنوعی دارند حال برای آن که بتوانیم خروجی بهتری در این راه کسب کنیم می توانیم به تک تک آن ها توجه کرده و به بررسی هر فرد به طور مجزا بپردازیم.

 

مهم ترین عامل و در واقع هسته مرکزی این مقوله، شایستگی معلمان است که تا چه اندازه می توانند از اطلاعات و ارزیابی های به دست آمده استفاده کرده و به بهبود و رشد خود بپردازند. با توجه به این مطلب و مطلب قبل به نظر شما شایستگی معلمان در این زمینه تا چه میزان می تواند تاثیرگذار باشد؟

با توجه به نیازی که امروزه برای این نوع دریافت و تجزیه و تحلیل اطلاعات در دنیا احساس می شود و نیازمند تصمیم گیری بر مبنای این گونه اطلاعات هستیم می بایست به این نکته توجه داشته باشیم که مهم ترین عامل و در واقع هسته مرکزی این مقوله، شایستگی معلمان است که تا چه اندازه می توانند از اطلاعات و ارزیابی های به دست آمده استفاده کرده و به بهبود و رشد خود بپردازند. با توجه به این مطلب و مطلب قبل به نظر شما شایستگی معلمان در این زمینه تا چه میزان می تواند تاثیرگذار باشد؟ در قسمت بعدی نیز با ما همراه باشید.