7 روش بهتر درس خواندن در قرنطینه

در این روزهای سخت قرنطینه که بیشتر از هر موقع دیگر تحت فشار و نگرانی هستیم، تلف شدن وقت و از دست دادن فرصت خیلی راحت میتواند اتفاق بیافتد. خانه نشینی طولانی فشار زیادی به روان هر کس می آورد، چه برسد به آنکه حالا کلاس ها و درس ها هم آنلاین شده.  درس خواندن و یادگیری هم در دوران قرنطینه اصلا کار ساده ای نیست. شاید دیگر خبری از سینما و مهمانی رفتن نباشد و حس و حال روزها و نگرانی های آن کار ما را کمی دشوار میکند. با همه این وجود راه دیگری جز فراگیری برای ما وجود ندارد. برای همین بد نیست که در ادامه 7 روش برای مطالعه و درس خواندن راحت تر و بهینه تر در دوران کورونا و تحت قرنطینه خانگی را که با استفاده از منابع معتبر گردآوری کرده ایم را بخوانید :

1. جایی ثابت برای درس خواندن پیدا کنید

شاید پیدا کردن جایی دنج به خاطر حضور شلوغ و دائمی خانواده کار راحتی نباشد ولی گوشه ای خاص و ترجیحا ساکت و خلوت را برای خودتان انتخاب کنید و همه وسایل لازم برای درس خواندن مثل لپ تاپ، مارکر، کتاب، خودکار، دفتر و هر چیزی که لازم است را  اطرافتان بگذارید. در صورت امکان این مکان را ثابت نگه دارید. البته که این کار برای همه ممکن نیست، به ویژه برای والدینی که احتمالا مجبورند روزها را با بچه ها بگذرانند و شب ها مشغول درس شوند. در این صورت سعی کنید نشانه های خاصی در میان وسایلتان داشته باشید تا حتی اگر هر روز جای متفاوتی کمپ میزنید حس مناسب حال و هوای درس خواندن بهتان بدهد.

فراموش نکنید که همیشه گوشه دنجتان را مرتب نگه دارید. منظم ماندن موقع درس خواندن یا کار کردن در خانه اصلاً کار ساده ای نیست، ولی نظم محل درس خواندن هم تمرکزتان را بالا میبرد و هم بازدهیتان را افزایش میدهد پس جزو الویت ها قرارش دهید.

2. به خودتان جایزه بدهید

اگر موفق شدید تمرکزتان را برای مدتی که در نظر داشتید حفظ کنید و بازدهی خوبی داشتید حتما به خودتان جایزه بدهید. جایزه میتواند تماشای قسمتی از سریال محبوبتان، چرتی کوتاه، یا خوردن آن کیک خامه ای باشد که به خودتان اجازه خوردنش را نمیدادید. جایزه باعث می شود تا رفتارهای مثبت شما سریعتر و بهتر تبدیل به عادت شوند و به بیشتر شدن تمرکزتان در حین درس کمک کند.

3. برنامه ریزی کنید

در این روزهای قرنطینه خیلی ها باید درس هایشان را از طریق ویدیوهایی دنبال کنند که بعضیشان را میتوانند بعداً هم ببینند. عده ای دیگر هم البته به صورت آنلاین در کلاس ها شرکت میکنند  . تماشای این نوع ویدیوها و یا شرکت در کلاس آنلاین را حتماً در مکان مخصوص درس خواندتان انجام دهید و هرگز در حین انجام دادن کار دیگری مشغولشان نشوید. دیدن این ویدیوها در حین خوردن غذا، یا ولو شده روی تخت، اهمیتشان را در ذهنتان پایین میاورد و از ارزش ذهنی عادت شما میکاهد.

باید همواره حواستان باشد که درس ها و موضوعات مختلف، سطح تمرکز متفاوتی میطلبند، پس باید با دقت برای هر درس و نوع آن، حال انجام دادن تمرین باشد یا خواندن کتابی درسی، دیدن ویدیو و یا حضور در کلاسی آنلاین، از پیش برنامه ریزی کنید و هر کدام را در زمان درستی انجام دهید 

4. نزدیک به واقعیت هدفگذاری کنید

مراقب باشید تا اهدافی را برای درس خواندتان در نظر بگیرید که بتوانید واقعا بهشان دست پیدا کنید. سه ساعت درس خواندن مستمر برای امتحان آیلتس در روز، آن هم در حینی که خانه داری میکنید و شغل آنلاینتان را هم انجام میدهید عملا غیر ممکن است. یادتان نرود که سنگ بزرگ نشانه نزدن است. 

5. روابط اجتماعیتان را حفظ کنید

اگر در خانه و با خانواده زندگی میکنید با آن ها صحبت کنید و آن ها را در جریان برنامه های درسی خود قرار دهید تا بتوانند به تناسب، شرایط بهتری را برایتان محیا کنند. از طرف دیگر روابطتان را با دوستان درسیتان، خواه محیط دانشگاه، خواه کلاس زبان، مدرسه یا چیزهای دیگر به صورت آنلاین پی بگیرید. طبیعی است که چیزی جای روابط حضوری را نخواهد گرفت ولی روابط اجتماعی جزوی از ذات ما است و باعث خواهد شد شرایط قرنطینه در ذهنتان عادی تر جلوه کند و به آرامش لازم برای درس خواندن برسید. در کنار این ها دوستان و استادان شما میتوانند کمک حال شما در درس ها باشند.

6. کمک بخواهید

همه از جمله استادان و دوستانتان هم در قرنطینه هستند و اکثرشان حاضرند تا در صورت گرفتار شدنتان در موضوعی خاص به کمکتان بیایند. پس از لاکتان بیرون بیایید و اگر مشکل درسی ای داشتید حتما با دوست یا استادتان مطرح کنید. از کمک گرفتن از گوگل هم غافل نشوید که دوای هر دردی است.

7. امید داشته باشید

پندمیک ها پیشینه طولانی دارند ولی همه آن ها تمام می شوند. کورونا هم از این قاعده مستثنی نیست. پس به جای اینکه زانوی غم بغل بگیرید و روزهای پیش رویتان را تلفِ افکار نا امید کننده و تاریک کنید، بهتر است سعی کنید مثل دوران پیش از کورونا و حتی بیشتر به درس خواندن بپردازید.مطمئن باشید این دوران تمام خواهد شد، پس تمرکز کنید تا بتوانید آرزوهایتان را شفافتر و نزدیکتر ببینید. تبدیل کردن تهدید کورونا به فرصت یادگیری بهترین کاری است که در دوران قرنطینه از ما بر می آید.

این ها راهکارهایی بودند که میتوانند کمک کنند حالا که در خانه محبوس شده ایم، حس بد تلف کردن خود و وقت ازمان دور شود. شما هم اگر راهکاری جز این ها به ذهنتان میرسد که به شما کمک کرده یا میتواند برای دیگران مفید باشد برای ما بنویسید.

 

12 راهکار عالی برای ایجاد انگیزه در دانش آموزان برای یادگیری

 

 

بیشتر دانش آموزان زرنگ و درسخوان، مادرزادی خوب نبوده اند. درست است که شخصیت فردی نقش مهمی در تمایل فرد به یادگیری و رفتن به مدرسه و بازی دارد؛ اما دانش آموزانی که در برخی کارها و وظایف به خوبی عمل می کنند می توانند یادگیرندگان خوبی هم باشند و البته در این بین داشتن انگیزه صد البته نقش مهمتری را ایفا می کند. راهکارهای زیادی برای ایجاد انگیزه در دانش آموزان و کودکان وچود دارد که ما در اینجا شما را با 12 راهکار عالی برای ایجاد انگیزه در دانش آموزان برای یادگیری آشنا می کنیم.

یکی از بزرگترین اشتباهاتی که معمان و والدین درباره فرزندان خوذ انجام می دهند این است که آنان یادگیری بچه ها را تنها به کلاس درس محدود می کنند. گرچه کلاس درس مهمترین منبع یادگیری شاگردان است اما اگر واقعا تمایل به رشد توانایی های کودک خود دارید؛ باید در بیرون از دیوارهای مدرسه و کلاس هم رشد فردی، فکری و اجتماعی هم صورت بگیرد.

موارد زیر نکات و راهبردهای اثبات شده ای است که باعث می شود به کودک شما در یادگیری انگیزه دهد. آنها را به درستی بکار ببرید؛ خواهید دید که کودک شما لذت یادگیری تجربه خواهد کرد.

فضای مطالعه و یادگیری را تغییر دهید:

خیلی ها مدعی هستند که یکی ار راه های موفقیت مطالعه است و ما ادعا می کنیم که حتی در حداقل مطالعه هم موفقیت هست. دانش آموزان که عاشق خواندن و مطالعه هستند، لذت یادگیری را نیز چشیده اند.

خواندن نه تنها به کودکان کمک می کند تا دایره لغت غنی داشته باشند؛ بلکه به مغز آنها نیز کمک می کند تا روش پردازش مفاهیم و ارتباطات رسمی را یاد بگیرند. مهارت هایی که از مطالعه نصیب افراد می شود بسیار بیشتر از افزایش عملکرد آن ها در کلاس های درس است. دانش آموزانی که درست و خوب مطالعه می کنند توانایی بالا بردن مهارت های خود را در همه زمینه ها دازند.

با پر کردن دنیای خود با خواندن، به کودک خود کمک کنید مهارت های خواندن و عشق به خواندن را توسعه دهد. بارها و بارها برای فرزند خود بخوانید. فرزندتان را با صدای بلند صدا کنید. در منزل هر روز را به یک ساعت خواندن خانوادگی اختصاص دهید. منزل و یا کلاس درس دانش آموزان را با مواد خواندنی مانند روزنامه، پوستر، مجله و کتاب رمان و داستان پر کنید و به آن ها نشان دهید که مطالعه و خواندن تا چه حد مهم هستند.

یکی از راه هایی که می توانید کودکان خود را راغب به مطالعه کنید این است که برای آن ها به خد کافی سرگرم کننده باشد نه خسته کننده، زیرا اگر به آن ها این حس دست دهد هیچ گاه مطالعه نخواهند کرد پس به آنان اجازه دهید که کتاب ها را خود برای مطالعه انتخاب کنندم

وقتی صحبت از آموزش به میان می آید، تمام چیزی که بچه ها تجربه می کنند کنترل است و کنترل و کنترل. وقتی کودک احساس کنترل می کند، و یا از کنترل خارج می شود، اغلب چیزی هم یاد نمی گیرد.

هدایت فرزندان از طریق فرایند یادگیری امر مهمی است و مهم تر این است که به آن ها اجازه کنترل تجربه یادگیری شان را بدهیم. چه در مدرسه و چه در کلاس درس به آن ها اجاره دهیم به آن ها اجاره یادگیری فعال بدهیم مثلا برای نوشتن یک مقاله یا متن، خودشان حق انتخاب موضوع را داشته باشند. گاهی به آن ها هم اجازه دهید فعالیت هایی خازج از برنامه روزانه خود داشته باشند؛ با احترام به محیط یادگیری، فعالیت و سبک زندگی کودک و دادن انگیزه بیشتر به او، یادگیری فرد بیشتر می شود.

ارتباطات باز و صمیمانه را تشویق کنید:

به عناون یک معلم و یا والد به دانش آموزان خود اجازه دهید تا درباره محل تحصیل خود و آنچه برایش اتفاق می افتد صحبت کند. فصایی صمیمانه را برای او ایجاد کنید تا حس کند که راحت است و بتواند نگرانی های خود را ابراز کند. وقتی احساساتش را ابراز می کند؛ به او نشان دهید که درکش می کنید حتی اگر با او موافق نیستید. اگر احساس کند از او حمایت نمی شود و یا با او درگیر شوید حتما در روند یادگیری و هم تاثیر می گذارد. یادگیرندگان خوب می دانند که اگر حرف بزنند مورد قضاوت قرار نمی گیرند و پشیمان نخواهند شد.

بر روی علایق کودکان تمرکز کنید:

وقتی یادگیری بچه ها در حیطه علایق آن ها باشد، یادگیری برای آن ها سرگرم کنند شده و بهتر یاد می گیرند. اگر واقعاً می خواهید به فرزندتان کمک کنید تا یک فراگیر خوب باشد، او را تشویق کنید تا موضوعات و یا موضوعاتی را که به آن ها علاقه دارد، کشف کند. اگر او دایناسورها را دوست دارد، به او کمک کنید تا کتاب ها و داستان های جذاب و جالب درباره دایناسورها را پیدا و مطالعه کند. سپس از او بخواهید تا پنج دایناسور مورد علاقه خود را شناسایی کنید و توضیح دهد که چرا هرکدام را انتخاب کرده است.

انواع مختلفی از سبک های یادگیری را به آن ها معرفی و تشویق کنید:

هر کودک ترجیحات و سبک های یادگیری دارد که به بهترین وجهی با روش یادگیری آن ها تناسب دارد. برخی از کودکان سبک یادگیری غالب دارند، در حالی که برخی دیگر ترجیح می دهند با استفاده از ترکیبی از سبک های یادگیری یاد بگیرند. الزاماً یک سبک یادگیری درست یا نادرست یا ترکیبی از سبک های یادگیری وجود ندارد. با این وجود، می توانید به فرزندان خود کمک کنید تا سبک یادگیری خود را کشف کنند، می توانید از تکنیکی استفاده کنید که باعث بهبود سرعت  یادگیری آن ها با کیفیتی مطلوب شود.

هفت سبک یادگیری اساسی وجود دارد:

📷دیداری

📷 شنیداری

📷 کلامی

📷 فیزیکی

📷 منطقی (ریاضی)

📷 اجتماعی

📷 انفرادی

به عنوان مثال، کودکانی که یادگیرنده دیداری هستند با دیدن نحوه کار همه چیز بهتر یاد می گیرند. برعکس، کودکانی که یادگیرنده شنوایی هستند با گوش دادن به چیزهایی که توضیح داده می شوند، بهتر یاد می گیرند. برای کودکان خردسال، کشف و استفاده از انواع مختلف سبک های یادگیری می تواند مفید باشد.

خودتان نسبت به یادگیری اشتیاق نشان دهید:

اگر کودک و یا دانش آموز شما ببیند شما نسبت به یادگیری علاقه مندید؛ آن ها هم نسبت به یادگیری ذوق و شوق خواهند داشت. فرقی نمی کند چه ماده درسی باشد مهم این است به او بفهمانید یادگیری هر چیز جدیدی مانند کشف بک دنیای جدید و شگفت انگیز است.

یادگیری را با بازی جذاب تر کنید:

یادگیری بازی محور یک مفهوم جدید نیست؛ این نوع یادیگری به دلایل زیادی می تواند جذاب باشد. استفاده از بازی ها به عنوان یک ابزار آموزشی نه تنها فرصت هایی را برای یادگیری عمیق تر و پیشرفت مهارت های غیر شناختی فراهم می کند، بلکه به کودکان انگیزه بیشتری می دهد و کمک می کند تا بهتر یاد بگیرند. هنگامی که کودک به طور جدی با یک بازی درگیر می شود، ذهن آنها لذت یادگیری یک سیستم جدید را تجربه می کند. این امر صرف نظر از اینكه بازی در نظر گرفته شده یک بازی سرگرمی است یا جدی (مثلاً شبیه ساز نظامی)، می تواند کاملا صادق باشد. بازی هایی که سرگرم کننده هستند، باعث ایجاد  انگیزه در کودکانی می شود که می خواهند در فرایند یادگیری شرکت کنند و می خواهند اطلاعات بیشتری کسب کنند.

یادگیری مبتنی بر بازی یک روش عالی برای والدین و معلمان است تا ایده ها، دستور زبان، مفاهیم و دانش جدید را به روشی معرفی کنند که به کودکان در یادگیری انگیزه می دهد.

بر روی هر آنچه که می آموزند نه بر روی عملکرد آن ها:

به جای اینکه به محض اینکه فرزندتان به منزل آمد از او بپرسید نمره امتحان ریاضی امروزت چند شد؛ از او بپرسید امروز چه چیز جدیدی در ریاضی یاد گرفتی؟

گرچه عملکرد مهم است اما این که از آن ها بخواهید درباره چیزیک هیاد گرفته اند با شما حرف بزنند باعث خواهد شد تا آنان به این درک برسند که یادگیری مهم تر از گرفتن نمره است.

سازماندهی را به کودکان خود یاد بدهید:

برای سازمان بندی مقالات و کتاب ها و تکالیف به آن ها کمک کنید تا انگیزه بیشتری برای یادگیری داشته باشند. در کمک به فرزندتان در سازماندهی وسایل و تکالیف مدرسه خود، صبور، اما مصرّ باشید. این کار به آن ها کمک می کند تا احساس کنترل شدن کنند و  کمتر دچار خستگی شده  و انگیزه بیشتر برای یادگیری داشته باشند.

موفقیت ها را شناسایی کرده و جشن بگیرید:

موفقیت ها و دستاوردهای هر چند کوچک فرزندان خود را شناسایی و به آن ها جایزه بدهید.

بر روی نقاط قوت تمرکز کنید:

اگر فرزند شما ضعف درسی زیادی داشته باشد تمرکز بر روی نقاط قوت می تواند کمی مشکل باشد. تمرکز روی نقاط قوت می تواند به فرزند شما کمک کند تا به او برای ادامه یادگیری انگیزه بدهد. برعکس تمرکز روی نقاط ضعف شاگردان نتیجه ای جز ایجاد دلسردی، پریشانی و عدم تمایل به یادگیری ندارد.

هر روز یک روز یادگیری برای فرزندان شما باشد:

هر روز از فرزندان خود بخواهید تا چیز جدیدی را در محیط اراف خود  کشف کنند در مورد آنها سؤال کنند و به طبقه بندی اشیا و موارد بپردازند.

زمان بازگشایی مدارس در کشورهای مختلف جهان

 

آغاز سال تحصیلی و بازگشایی مدارس در تمامی جهان روزی خاص و هیجان انگیز برای دانش آموزان به شمار می رود که همواره با خاطرات فراوانی همراه است. تفاوت های اقلیمی، جغرافیایی، فرهنگی و جمعیتی سبب شده است تا مدارس در کشورهای مختلف در ماه های متفاوتی آغاز به کار کنند. همزمان با شروع سال تحصیلی در ایران در این گزارش مطالبی نیز درباره بازگشایی مدارس در چندین کشور مختلف ارائه شده که به شرح زیر است: -

در استرالیا دانش‌آموزان در یک سال تحصیلی که ۲۰۰ روزه است از اواسط ماه دسامبر (ماه آذر) یا اواخر ماه ژانویه (ماه دی) به مدرسه می‌روند. سال تحصیلی در این کشور به چهار ترم تقسیم می‌شود که هر کدام ۹ تا ۱۱ هفته ادامه می‌یابد. همچنین دانش‌آموزان از اواسط دسامبر (ماه آذر) تا آخر ژانویه (ماه دی) فرصت دارند به تعطیلات تابستانی بروند. دانش‌آموزان حداقل ۱۱ سال به مدرسه می‌روند و ساعات حضور آنان در مدارس معمولی از ساعت ۹ صبح تا ۱۵:۳۰ عصر است. -

در برزیل نیز دانش‌آموزان از اولین هفته ماه فوریه (ماه بهمن) به مدرسه می‌روند و سال تحصیلی آنان در اولین هفته دسامبر (ماه آذر) به اتمام می‌رسد. همچنین دانش‌آموزان برزیلی در ماه ژوئیه فرصت دارند دو هفته به تعطیلات زمستانی (تیر ماه) بروند. بسیاری از مدارس این کشور برای دانش‌آموزان لباس‌های یک شکل طراحی کرده‌اند و محصلان از هفت صبح تا ظهر در مدرسه حضور دارند.

دانش‌آموزان چینی - دانش‌آموزان چینی نیز با شروع ماه سپتامبر (شهریور) به مدرسه می‌روند و سال تحصیلی تا اواسط ژوئیه ( تیر ماه) سال آینده ادامه می‌یابد. تعطیلات تابستانی نیز عمدتا صرف حضور در کلاس‌های تابستانی یا مطالعه برای آزمون‌های ورودی می‌شود. همچنین دانش‌آموزان از ساعت ۷:۳۰ صبح تا ۱۷ در مدرسه حضور داشته و دو ساعت وقت نهاری دارند. -

طول دوره تحصیل در کره شمالی ۱۱ سال است که از سن پنج سالگی آغاز می‌شود. دانش‌آموزان ملزم به پوشیدن یونیفرم تهیه شده توسط دولت هستند و در این دوران آموزش‌هایی از قبیل موسیقی، هنر، ریاضی، زبان کره‌ای و آموزش‌های اجتماعی دریافت می‌کنند. همچنین در سال‌های پایانی دوران تحصیل آموزش‌هایی در مورد سیاستهای حزب کمونیست به آنان داده می‌شود.

به منظور جلوگیری از ترافیک‌های سنگین ناشی از آغاز فعالیت مدارس، ۱۶ ایالت کشور آلمان برنامه تعطیلاتی مختلفی دارند که هر سال به صورت چرخشی تغییر می‌کند. - در آلمان سال تحصیلی بسته به هر ایالت بین ۱۸۷ تا ۱۹۰ روز به طول می‌انجامد. دانش‌آموزان آلمانی تنها شش هفته به تعطیلات تابستانی می‌روند اما اغلب در طول سال از تعطیلی برخوردارند. همچنین به منظور جلوگیری از ترافیک‌های سنگین ناشی از آغاز فعالیت مدارس، ۱۶ ایالت این کشور برنامه تعطیلاتی مختلفی دارند که هر سال به صورت چرخشی تغییر می‌کند. یک سال مدارس در شهر برلین تعطیلات تابستانی را از ماه ژوئن (خرداد) آغاز می‌کنند درحالیکه در ایالت بایرن شروع تعطیلات تابستانی از ماه جولای (تیر ماه) است. -

در ایتالیا نیز دانش‌آموزان مدت ۲۰۰ روز در سال در کلاس درس حضور دارند که از اواسط سپتامبر آغاز (شهریور) و تا اواسط ژوئن (خرداد ماه) ادامه دارد و به سه دوره تقسیم می‌شود. تعطیلات مدارس در مناطق مختلف ایتالیا متفاوت است. اگرچه در سیسیل فعالیت مدارس به دلیل گرمای هوا چند روز دیرتر در ماه سپتامبر آغاز می‌شود. -

در کاستاریکا دانش‌آموزان مجبور هستند در طول ۹ سال آموزش اجباری، لباس‌های یک شکل بپوشند. علاوه بر این سال تحصیلی در این کشور از ماه فوریه (بهمن ماه) تا دسامبر (ماه آذر) تعیین شده است. کاستاریکا جزء با سوادترین کشورهای آمریکای مرکزی به حساب می‌آید به طوری که بیش از ۹۶ درصد از دانش‌آموزان ۱۵ سال به بالای آن، سواد خواندن و نوشتن دارند.

در فرانسه نیز سال تحصیلی به سه ترم تقسیم می‌شود که دانش‌آموزان از ماه سپتامبر (شهریور) تا ژانویه (دی ماه) ترم اول، از ژانویه (دی ماه) تا آوریل (فروردین) ترم دوم و از آوریل (فروردین) تا ماه ژوئن (خرداد ماه) ترم سوم آموزشی را می‌گذرانند. - در ژاپن نیز سال تحصیلی به سه ترم تقسیم می‌شود که از ماه آوریل (فروردین) آغاز شده و در ماه مارس (اسفند) پایان می‌یابد. همچنین در پایان هر ترم به دانش‌آموزان تعطیلات داده می‌شود. -

در کنیا دانش‌آموزان در سه ترم هر سال تحصیلی را می‌گذرانند که هر کدام ۱۳ هفته طول می‌کشد. همچنین بین هر ترم حدود یک ماه تعطیلات وجود دارد. -

دانش‌آموزان مکزیکی سال تحصیلی جدید را از ماه سپتامبر (شهریور) آغاز می‌کنند که تا ماه ژوئن (خرداد) آینده ادامه می‌یابد و روزهای دوشنبه تا جمعه را به مدرسه می‌روند. همچنین دانش‌آموزان در این کشور مجبور به پوشیدن لباس‌های یک شکل هستند. -

در نیجریه نیز سال تحصیلی از ماه ژانویه شروع (دی ماه) و تا دسامبر (ماه آذر) طول می‌کشد و در سه ترم برگزار می‌شود که بین هر ترم تعطیلات یک ماهه وجود دارد.

دانش آموزان - در روسیه هم سال تحصیلی از ابتدای ماه سپتامبر (شهریور) آغاز می‌شود و تا اواخر ماه مه (اردیبهشت) ادامه می‌یابد.

علاوه بر اینها در کره جنوبی نیز سال تحصیلی به دو ترم تقسیم می‌شود که از ماه مارس (اسفند) شروع می‌شود و تا ماه فوریه (بهمن ماه) ادامه می‌یابد. دانش‌آموزان از ساعت هشت صبح تا ۱۶ در مدرسه حضور دارند و پیش از ترک مدرسه موظف هستند که کلاس را نظافت کنند.

اصول درس خواندن

یکی از دلایل این است که اصولی درس نمی‌ خوانند. دانش‌ آموزی که نتیجه‌ مطلوب در آزمون نمی‌گیرد باید بررسی کند که مشکل کار کجاست.

آیا همه‌ کارهایی را که لازم است انجام می‌دهد؟

آیا تحلیل آزمون که مهم‌ تر از خود آزمون است انجام می‌ دهد تا مشکلاتش برطرف شود؟

آیا در منزل تست می‌ زند یا دوره می‌کند؟

آیا مفاهیم را در ذهنش تثبیت می‌ کند؟

اگر این موارد اصولی انجام شود، نتیجه‌ دلخواه به دست می‌آید. دانش‌ آموز باید بداند که برای کنکور و امتحانات نهایی و آخر سال درس می‌خواند، نه آزمون آزمایشی! دانش‌ آموز باید برنامه‌ اش را طوری تنظیم کند که موازی برنامه‌ آزمون پیش برود و بتواند خود را بسنجد. اگر در یکی دو آزمون برنامه موازی نبود، مشکلی نیست. وقتی درسی را می‌ خوانید باید تست آموزشی بزنید. برای آشنایی با تست‌ ها و تثبیت مفاهیم، باید تست زمان‌ دار بزنید تا به زمان‌ بندی عادت کنید و بتوانید مدیریت زمان داشته باشید. باید آخر هفته مرور کنید و برای مرور بهتر و تثبیت مفاهیم، تمرین تشریحی یا تست آموزشی حل کنید. باید خلاصه‌ نویسی انجام دهید. برای مرور‌ها می‌ توانید از خلاصه‌ نویسی استفاده کنید تا مرور سریع‌ تر انجام شود و بتوانید بیش‌ تر تمرین حل کنید.

ما در اصول درس خواندن دو نوع مرور داریم: ۱- مرور خودآگاه ۲- مرور ناخودآگاه

زمانی که تست می‌ زنید، چه زمان‌ دار و چه تست آموزشی، مرور ناخودآگاه انجام می‌دهید؛ پس برای هر مبحثی که در هفته می‌ خوانید باید دو بار مرور داشته باشید:‌ یک مرور با تست، یک مرور هم از خلاصه‌ ها در آخر هفته. در کنکور به حافظه‌ بلند مدت نیاز دارید پس هر چه بیش‌تر مرور کنید و تمرین داشته باشید، احتمال موفقیت بیش‌ تر خواهد شد. وسواس به خرج ندهید. هر درس را یک بار بخوانید و چهار بار مرور کنید (یک بار با تست، یک بار با مرور خلاصه‌ها، یک بار با آزمون و یک بار هم با تحلیل آزمون). این مرور‌ها باید طبق برنامه‌ ریزی اصولی باشد که چند ماه بعد هم دوباره مرور کنید. اگر تمام این کارها را اصولی و طبق برنامه‌ ریزی اصولی و منظم انجام دهید، فکرتان مشغول این نمی‌ شود که چرا نتیجه‌ آزمون شما خوب نشد. اگر طبق برنامه‌ ریزی اصولی پیش بروید دیگر جای نگرانی نیست.

روان شناسی گشتالت

روان شناسی گشتالت

همان گونه که مستحضرید اهمیت علم روان شناسی درکشورمان به صورت مدرن آن در چند دهه ی اخیر، بیش از پیش آشکار شده است. به عبارت دیگر می توان گفت برای حل قسمت عمده ای از مسائلی که بشر امروز با آن روبرو است باید از علم روانشناسی کمک گرفت.

در همین راستا کتاب روان شناسی سال سوم رشته ادبیات و علوم انسانی بیش از یک دهه است که در چرخه ی آموزش کشور قرار دارد.

گشتالت یک کلمه ی آلمانی است که در معنای کل به کار می رود. منظور از گشتالت این است که کل هر چیز از مجموع اجزای تشکیل دهنده ی آن فراتر است. مثلا کل یک درخت، چیزی بیش از مجموع شاخه ها، برگ ها، تنه و ریشه های آن دارد و آن ساخت و سازمان درخت است. یعنی اگر تمامی اجزای یک درخت را از یکدیگر جدا کنیم و در کنار هم قرار دهیم، درختی وجود نخواهد داشت در صورتی که اجزا فرقی نکرده اند. در مورد انسان و جنبه های مختلف نیز وضع به همین منوال است.

مثلا یادگیری یک کلیت است و نمی توان با کنار هم گذاشتن اجزای مختلف یادگیری، کل یادگیری را مشخص کرد. در مورد کل وجود انسان نیز نمی توان هوش، استعداد ها، علایق و رغبت ها، شخصیت، نگرش ها و ویژگی های هر فرد را به طور جداگانه اندازه گرفت و بر اساس نتایج آن ها در مورد کل یک فرد قضاوت کرد.

خدمات اولیه ی روان شناسی گشتالت در حوزه ی ادراک، مخصوصا ادراک دیداری بود. هر چند که ادراک شنیداری نیز نادیده گرفته نشد. بعد ها روان شناسی گشتالت اصول خود را به حوزه های یادگیری، تفکر و حافظه گسترش داد، به طوری که در اواسط دهه ی 1930 یک نظام روان شناسی کاملا رسمی بود.

همانند بسیاری از مکاتب دیگر که در اوایل قرن بیستم آغاز شدند، روان شناس گشتالت نیز میراثی غنی داشت. به نام ها و عقاید بسیاری می توان اشاره کرد که مهم ترین آن ها، امانوئل کانت، جان استوارت میل، فرانز برنتانو، کارل استامف، ارنست ماخ،کریستین فون اهرنفلس، ماکس ورتهایمر و ...

امانوئل کانت

کانت در سال 1781 یکی از مهم ترین آثار خود را به نام نقدی به خرد ناب منتشر کرد. کانت معتقد بود که دانش از احساس ها ناشی می شود، ولی اعتقاد داشت که ادراک ما فقط دانش جیز ها را به صورتی که آن ها به شکل پدیده ها برای ما ظاهر می شوند، در اختیارمان می گذارد، نه به صورتی که آن ها واقعا وجود دارند، به عبارت ساده تر ما پدیده ها را فقط به صورتی که ذهنمان تعیین می کند و می پذیرد درک می کنیم. و ذهن ما یک دوربین عکس برداری نیست که اتفاقات را عینا مشخص کند. بنابراین به اعتقاد او دنیا به صورتی درک می شود که برداشت ذهن ماست.

جان استوارت میل

میل عمدتا به تاریخ و نظریه ی سیاسی پرداخته نه روان شناسی. او و پدرش جیمز در یک جنبش فلسفی بریتانیایی قرن نوزدهم در گیر شدند که سود گرایی نام داشت. آن ها معتقد بودند که با سودمندی خود self و اقدامات سیاسی و قانونی می توانیم کسب لذت کرده و از درد اجتناب کنیم. جان استوارت میل احساس ها و اندیشه ها را به عنوان عناصر بنیادری ذهن پذیرفت و باور داشت ذهن منفعل و پذیراست اما به این نتیجه رسید که ذهن فعال است یعنی می تواند کاری بیش از پذیرفتن عناصری که بر آن منعکس می شوند انجام دهد. او تصورمی کرد که عناصر حسی می توانند آن چنان در هم ادغام شوند که نوعی شیمی ذهنی ایجادکنند. و بنا براین دیگر نمی توان عناصر جداگانه در این ترکیب جدید را متمایز نمود. از دست رفتن هویت عناصر اصلی، مانند شکل گیری یک ترکیب جدید در شیمی است. بنابر این هنگامی که یک احساس دوباره بر انگیخته می شود، اجزای دیگر این ترکیب نیز بازیابی می شوند.

فرانز برنتانو و کارل استامف

برنتانو و استامف مخالف عقیده استوارت میل بودن که ذهن منفعل است و صرفا تجربه ها را دریافت می کند. از این رو، بر عمل درک کردن یا حس کردن به جای تحلیل عناصر گوناگون تأکید کردند. گشتالتی ها قویا به این دیدگاه ضد تحلیلی اعتقاد دارند.

ارنست ماخ

ماخ تأثیر مستقیم تری بر روان شناسی گشتالت داشت. با این که او یک فیزیک دان بود تأکید داشت که احساس ها پایه ای برای کلیه ی علوم هستند.

نکات مهم برای موفقیت در امتحانات و آزمون

نکاتی که برای گرفتن نتیجه‌ بهتر در امتحانات و آزمون باید رعایت کنید....
1- حتما قبل از شروع به پاسخگویی، تمام سوالات را یکبار با دقتمطالعه کنید و زمان مورد نیاز برای پاسخ دادن به هر سوال را تخمین بزنید. از شروع کردن با عجله پرهیز کنید، مدیریت زماندر امتحان بسیار مهم است و می تواند بازدهی شما را بسیار دگرگون کند.

2- آزمون را با ساده ترین سوال آغاز کنید. پاسخ دادن به سوالی که از جواب آن اطمینان دارید باعث افزایش اعتماد به نفس در شما می شود و ذهن شما برای پاسخ دادن به سوالاتی که ممکن است فراموش کرده باشید آماده خواهد شد. به خاطر داشته باشید که سوالاتی که جواب نداده اید را با علامت مشخص کنید.

3- بعضی وقت ها ممکن است حین امتحان مطلبی را که می دانید، فراموش کنید و به اصطلاح هنگ کنید! در این مواقع بهترین کار نوشتن است. هرچیزی که می دانید بنویسید و یا سعی کنید موضوعات مشابه را به خاطر آورید. با کمی نوشتن مغز از نو فعالیتش را آغاز میکند و احتمال زیادی برای یادآوردن مطلب وجود دارد.

4- بیش از حد برای یک سوال یا مساله وقت تلف نکنید. اگر پاسخ دادن به یک سوال بیش از حدی که برای آن در نظر گرفته اید طول کشید، آن را رها کنید. ابتدا سوالاتی که زمان کمتری برای پاسخگویی نیاز دارند بنویسید.

5- همیشه به طور کامل از زمان آزمون استفاده کنید. اگر زودتر از موعد مقرر به سوالات پاسخ دادید حتما و حتما یکبار دیگر سوالات را بررسی کنید و پاسخ خود را مطالعه کنید. مجددا مسائل را حساب کنید و از پاسخ درست مطمئن شوید.

6- تحت هر شرایط خونسردی خود را حفظ کنید. شما قبل از شروع امتحان تلاش خود را کرده اید و تکالیف مربوطه را انجام داده اید. پس به خودتان آرامش دهید و اجازه دهید فکر شما به درستی کار کند و از چیزی نترسید. اگر امتحان سخت باشد، شرایط برای سایر دوستان شما نیز یکسان است

نتیجه گیری:
باید بدانید که موفقیت بدون تلاش و کوشش بدست نخواهد آمد. باید خوب مطالعه کنید تا بتوانید موفق شوید.

برنامه زمان بندی برای امتحانات

برنامه زمان بندی برای امتحانات روشی است به صورت گام به گام که برای انجام هر چه بهتر و به موقع فعالیت ها و بها دادن به وقت انجام می شود.

می توانید با یک برنامه ریزی مناسب :
1- در وهله اول باعث ایجاد آرامش و اطمینان در وجود خود شوید.
2- به موقع، به مطالعه تمام دروس خود بپردازید.
3- اعتماد به نفس را در خود افزایش دهید.
4- علاقه و عادت به مطالعه را در خود افزایش دهید.
5- اضطراب و نگرانی از امتحان را حتی در شب امتحان و یا کنکور کاهش دهید.

برای داشتن یک برنامه ریزی مناسب می توانید به موارد زیر عمل کنید:
1- همه افراد با یکدیگر تفاوت هایی دارند پس بهتر است با توجه به بهره هوشی، شرایط و امکانات و عادت های مطالعهشما برای خودتان، برنامه ریزی داشته باشید و از افراد دیگر پیروی نکنید.
2-می توانید از افرادی که دارای تخصص در این زمینه هستند و از روحیات شما آگاهی دارند برای ترتیب دادن یک برنامه استفاده کنید.
3- به ترتیب مطالعه دروس توجه داشته باشید، درس هایی را که به آن ها کمتر علاقه دارید اول بخوانید. مخصوصا کنکوری ها می توانند پس از مطالعه دو درس اختصاصی حتما یک درس عمومی را مطالعه نمایند.
4- وقتی در برنامه ریزی خود درسی را در ساعت معین مطالعه می کنید همیشه همین روند را ادامه دهید چرا که بعد از مدتی ذهن شما نسبت به آن موضوع شرطی شده و در آن ساعت درس مورد نظر را بهتر یاد می گیرید.
5- میزان یادگیری با مدتی که صرف آن می شود رابطه نزدیک دارد، پس توصیه می شود برای مطالعه در روزهای قبل از امتحان، وقت کافی را در نظر بگیرید و روز آخر را صرف دوره کردن مطالب کنید.
6- در برنامه ریزی حتما فرصتی کم را برای تفریح و انجام کارهای مورد علاقه اختصاص دهید.

مطالعه امتحان:
1- در ابتدا می توانید خود را به جای معلم خود قرار دهید. اگر به جای او بودید چه سوالاتی طرح می کردید؟! تجربه نشان داده اکثریت دانش آموزان سوالات را به خوبی پیش بینی می کنند.
2- سعی کنید ابتدا مطالب را از روی جزوه هایی که در کلاس تدریس شده مطالعه کنید.
3- سوالات سختی که قبلا موفق به حل آن ها نشده اید، مشخص کنید تا در هنگام مطالعه امتحان دوباره حل کنید و بخوانید.
4- می توانید از اطرافیان بخواهید تا در فواصلی مشخص، از شما امتحان بگیرند تا خود را در شرایط آن قرار داده باشید.
5- مطالب دشوار را به قسمت های ساده تر و کوچک تری تقسیم کنید.
6- در طول امتحانات استفاده از تلویزیون و سایر سرگرمی ها را به حداقل ممکن برسانید.
7- مقدار خواب مورد نیاز 7 تا 8 ساعت است. برنامه روزانه خود را طوری تنظیم کنید که «بیش از این ساعت به خواب اختصاص پیدا نکند.»
8- وجود آرامش ذهنی و عاطفی شرط اصلی مطالعه خوب است، تلاش کنید در خانه آرامش کافی برقرار باشد و از مسائلی که موجب اختلاف می شود اجتناب کنید.

اضطراب امتحان:
نوع خاصی از اضطراب است که به آن اضطراب عملکرد تظاهری می گویند. در اضطراب امتحان هر بار که فرد می خواهد امتحان بدهد دچار دلشوره، معده درد، عرق کردن، لرزش و ضربان تند قلب می شود. اصولا اکثر افراد به نوعی دچار اضطراب امتحان می شوند اما آگاهی از چگونگی مقابله با آن می تواند در جلوگیری از وقوع آن موثر باشد.

برای خلاص شدن از اضطراب این توصیه ها را به کار ببندید:
الف- همواره باید به خدای بزرگ توکل کرد و هر کاری را با نام او شروع کرد زیرا یاد خدا آرامش دهنده دل های مضطرب است.
ب- توانایی های خود را بشناسید و اعتماد به نفس خود را قوی کنید.
ج- برنامه امتحانی را جایی نصب کنید و پس از هر امتحانروی آن را خط بکشید. این کار انگیزه بیشتری برای درس خواندن و احساس نزدیک شدن به پایان امتحانات به وجود می آورد.
د- به امتحان با این دیدگاه نگاه کنید که انگار فرصتی پیدا کرده اید تا دانسته های خود را نشان دهید. جملات مثبت انتخاب کنید و دائم با خود تکرار کنید. مثل «من آرام و راحت هستم و همه چیز را می دانم».

استرس امتحانات
در برنامه ریزی حتما فرصتی کم را برای تفریح و انجام کارهای مورد علاقه اختصاص دهید
چه عواملی باعث اضطراب امتحان می‌شود
ه- غلبه بر اضطراب امتحان یک مهارت است و به تمرین احتیاج دارد و یک شبه به دست نمی آید. اگر بتوانید با آن مقابله کنید و تحت کنترل خود در آورید در سایر مراحل تنش زای زندگی نیز حتما به دردتان می خورد.
و- همان طور که قبلا گفته شد عوامل محیطی و اطرافیان نیز نقش بسزائی در این مساله دارند که در اینجا از خانواده ها و معلمان محترم نیز خواهشمندیم محیط مساعد و آرامی را چه در خانه و چه در جلسه ی امتحان برای دانش آموزان عزیز فراهم آورند تا اضطراب آن ها کاهش پیدا کند.
متذکر می شویم که اگر مساله اضطراب آنقدر در شما جدی است که از امتحان دادن عاجز می شوید، بهتر است با یک روانشناس و مشاور صحبت کنید. آن ها می توانند روش هایی مانند آرام سازی (Relaxation) و تکنیک های تنفسی را به شما بیاموزند و به شما برای مقابله با اضطراب کمک کنند.

شب امتحان:
تا این جا مواردی که به وسیله آن ها می توان از یک امتحان، سربلند بیرون آمد بیان شد، اما درمورد شب امتحان، مهمترین عاملی که باید درمورد آن رعایت شود، اطمینان و آرامش است. در شب امتحان حتما باید سعی شود از مطالعه جدی برای امتحان فردا خودداری شود، چون تا کنون هر چه آموخته اید، کافیست.
چرا که این زمان، تنها برای مروری گذرا روی یادگرفته های «قبلی» و اطمینان از دانستن آن هاست. همچنین در این زمان بهتر است از مشاجرات خانوادگی، رفت و آمدهای فراوان، حضور در مکان های شلوغ و پر سروصدا، دیدن و یا شنیدن بیش از حد برنامه های تلویزیونی و سایر عواملی که موجب اتلاف وقت و تشویش خاطر می شوند پرهیز شود.
 بهتر است این شب ها کمی زودتر به استراحت بپردازید تا روز بعد با شادی بیشتری در جلسه حضور یابید. صبج قبل از خروج از خانه، حتما صبحانه مناسب و یا غذای مختصر و مغذی صرف کنید. بدون تغذیه، مغز شما در انجام فعالیت های لازم مثل حل مساله دچار مشکل می شود. سعی کنید زودتر از خانه خارج شوید تا با خیالی آسوده به محل امتحان برسید.

جلسه امتحان:
در انتها، رعایت موارد زیر نیز می تواند در جلسه امتحان مفید واقع شود:
1- به موقع سرجلسه امتحان بروید و پیش از آغاز امتحان، سر جای خود بنشینید.
2- به محض گرفتن ورقه امتحانی به خود قوت قلب بدهید و تلقین کنید که از عهده امتحان به خوبی بر می آیید.
3- ابتدا نگاهی اجمالی به سوالات بیندازید و حتما وقت را در نظر بگیرید.
4- با یاد و نام خدا پاسخ به سوال ها را آغاز کنید و اگر سوالات تشریحی است هر اطلاعاتی که در مورد سوال دارید بنویسید چون یک پاسخ ناقص، بسیار بهتر از ننوشتن پاسخ است ولی در امتحان تستی اگر پاسخ غلط دارای نمره منفی بود، نباید به سوالاتی که یقین ندارید، پاسخ دهید.
5- سوال را خوب و با دقت بخوانید تا مطمئن شوید که سوال چه چیزی را از شما می خواهد؟!
6- اگر پاسخ سوالی را نمی دانید هرگز روی سوال ترمز نکنید. زیرا این امر موجب اتلاف وقت و نگرانی شما می شود. کنار سوالاتی که پاسخ آن ها را نمی دانید یک علامت (مثلاً -) و در کنار سوالاتی که فکر می کنید می توانید آن ها را حل کنید ولی نیاز به زمان زیادتری دارند یک علامت دیگر (مثلا أ—) بزنید.پس از آنکه تمامی سوالات ساده را پاسخ دادید به سراغ سوالات (أ—) و(-) بروید و در کمال آرامش تا آنجا که می توانید پاسخ دهید.
7- با خط خوانا بنویسید و شکل ها را با دقت ترسیم کنید. اگر سوال چند قسمت دارد، بین سوالات حتما خط بکشید و آنها را از هم جدا کنید. در مجموع به نحوی بنویسید که تصحیح کننده از خواندن آن لذت ببرد و احساس خوبی داشته باشد. این موضوع قطعا در تصحیح برگه شما موثر خواهد بود.
8- اگر در جلسه امتحان دچار آشفتگی شدید، از تکنیک «وقفه آزمون»استفاده کنید. برای چند دقیقه امتحان را رها کنید و اعمال زیر را انجام دهید: پاها را کف زمین گذاشته و ستون فقرات خود را کاملا عمودی و صاف نگه دارید. نفس عمیقی بکشید، چند ثانیه نگه دارید و بعد به طور کامل و آرام بیرون دهید و تا سه بار تکرار کنید.
9- در پاسخ دادن سعی کنید بی خود حاشیه نروید.
10- قبل از تحویل دادن ورقه امتحان، نوشته های خود را مرور کنید.
11- هیچ عجله ای برای دادن ورقه نداشته باشید و تا آن جا که می توانید فکر کنید و تا پایان وقت صبر کنید.

40 اصل فنی در طراحی سوالات امتحانی

چهل اصل فنی در طراحی سوالات امتحانی
1- در طراحی سوالات، ابتدا اهداف آموزشی امتحان مشخص گردد .
الف ) درج اهداف و محتوا در جدول ب ) درج طبقات حیطه شناختی در جدول
ج ) مشخص نمودن انواع سوالات آزمون د ) مشخص نمودن تعداد سوالات

2- طراحی باید بر اساس بارم بندی و بودجه بندی کتاب درسیصورت گیرد .
3- در طراحی سوالات ویژگی های دانش آموزان از قبیل سطح سنی ، توانایی ها، استعداد ها، پایه تحصیلی و ... در نظر گرفته شود .
4- سوالات از آسان به مشکل طراحی شوند .
5- سئوالات امتحانی باید بتواند میزان تحقق اهداف آموزشی را ارزیابی کند .
6- صورت سوال روشن ، واضح و شیوا باشد .
7- سوال، مختصر، ساده و سلیس نوشته شود .
8- سوال طوری طرح و تهیه شود که به طور مستقیم به هدف مورد اندازه گیری مربوط باشد .
9- سوالات بایستی موضوع مهمی را از محتوا مورد سنجش قرار دهد .
10- زمان مناسب پاسخگویی به هر سوال با توجه به قدرت متوسط دانش آموزان محاسبه و قید شود .
11- سوالات از نظر آیین نگارش و رسم الخط واضح و روشن باشد و علائم دستوری و نقطه گذاری در آن دقیقاً رعایت گردد .
12- سوال و جواب از نظر علمی، آیین نگارش، زمان پاسخگویی و بارم بازبینی شود تا خطا به حد اقل برسد .
13- متن سوال برای همه دانش آموزان یک مفهوم را القا کند تا همه بتوانند پاسخ مشخص و واحدی ارائه کنند .
14- حتی المقدور از بکار بردن کلمات منفی در متن سوال خودداری شود و در صورت ضرورت، کلمات منفی مشخص گردند.
15- در طراحی سطوح مختلف ارزشیابی (آسان ، متوسط بالا ، متوسط پایین و دشوار ) مد نظر قرار گیرد .
* سوال دشوار ، سوالی که حدود% 25 دانش آموزان بتوانند به آن پاسخ بدهند .
* سوال متوسط بالا بین 25 تا %50 دانش اموزان و متوسط پایین 50 تا% 75 پاسخ صحیح بدهند .
* سوالی آسان محسوب می شود که بیش از% 75 بتوانند به آن پاسخ صحیح بدهند .

16- نمره هر سوال متناسب پاسخ درست آن سوال باشد .
* ارزش نمره هر سوال یا هر قسمت پاسخ سوال از 25/0 نمره کمتر نباشد .

17- نمره هر سوال قابل قسمت به تعداد پاسخ های سوال باشد .
18- سوالات بر اساس سطوح مختلف یادگیری طراحی و ارزش گذاری شوند .
19- اگر در پاسخ به سوالی بین معلمان اختلاف نظر موجود باشد از طرح آن خودداری شود .
20- سوالات از نظر علمی ، صحیح طرح شوند .
21- سوالات از روایی برخوردار باشند ، سوال درس علوم، ریاضییا جغرافی را نسنجد .
22- سوالات از پایایی لازم برخوردار باشند . درصورت تکرار آزمون نتایج نسبتاً مشابهی حاصل گردد .
23- سوالات فقط از پایان دروس طرح نشودو از متن دروس کمک گرفته شود .
24- سوالات مستقل از هم طرح شوند .
25- در متن یک سوال پاسخ سوال دیگری دیده نشود .
26- سوالات چند قسمتی باید طوری طرح شوند که اگر دانش آموز نتواند به یکی از قسمت ها پاسخ بدهد، از پاسخ دادن به بقیه قسمت ها محروم نگردد .
27- در سوالاتی که پاسخ کوتاه دارند ( بلی - خیر ) با کلماتی مانند چرا ؟ و چگونه ؟ تکمیل نشود .
28- به فضای کافی جهت پاسخگویی توجه شود .
29- به مشخصات ظاهری سوال ( زیبایی ، تراکم سوال ها ، خط نگارش ، وضوح اعداد ، اشکال و ... ) توجه شود .
30- حتی الامکان سوالات ماشین یا تایپ شوند .
31- به ترتیب و چینش سوالات در برگه امتحانی دقت شود .
* گروه بندی انواع سوالات
* آسان به دشوار
* به ترتیب مفاهیم عنوان شده در فصل های کتاب درسی
* به ترتیب سطوح حیطه شناختی
* به ترتیب بارم سوالات

32- در طراحی از کاربرد عبارات و واژه های نامفهوم و غیر مصطلح و مبهم پرهیز شود .
33- سوالات از محتوای کتاب درسی باشد و از پاورقی ها ، مقدمه ، حذفیات ، بخش های مطاله آزاد و زیرنویس عکس ها سوال طرح نشود .
34- زمان پاسخ گویی به هر سوال متناسب با قدرت متوسط دانش آموزان تعیین گردد .
35- در سوالات صحیح - غلط طول هر نوع سوال هم اندازه باشد .
36- در سوالات جور کردنی ، پاسخ ها یک مورد بیشتر از سوالات در نظر گرفته شود .
37- جای خالی سوالات کامل کردنی تا آنجا که ممکن است در قسمت پایانی سوال قرار گیرد .
38- در سوال کامل کردنی بیش از دو جای خالی در نظر گرفته نشود .
39- قبل از طرح سوالات به راهنمایی ها و دستورالعمل های موجود دقت شود .
40- قبل از طرح سوال به جدول ارزیابی سوالات امتحانی ، سری بزنید .

روش تست زدن موفق را بدانید؟

معمولا سوالات آزمون ها به دو صورت پاسخ باز و بسته تنظیم می شود. منظور از سوالات پاسخ باز همان سوالات انشایی هستند که در این نوع سوالات، پاسخ دهندگان هر طور که تمایل دارند می توانند به سوالات طراحی شده جواب بدهند، اما سوالات پاسخ بسته یا همان تست ها به سوالاتی گفته می شود که پاسخ های آن قبلاً توسط معلم تهیه شده و دانش آموز فقط باید پاسخ های مورد نظر خود را انتخاب کند.

تست ها از دو قسمت تشکیل شده اند.
الف) صورت سوال
ب) گزینه ها یا پاسخ های پیشنهادی

صورت سوال یک جمله استفهامی است و گزینه ها، پاسخ های احتمالی آن هستند که پاسخ دهنده از بین آن ها جواب یا جواب های مورد نظر را انتخاب می کند.

قانون احتمال و تست زنی
در آزمون های استاندارد یک نمره منفی وجود دارد. یعنی اگر سوالی را بدون پاسخ بگذارید هیچ نمره منفی نمی گیرید، ولی در صورتی که به سوالی پاسخ اشتباه دهید علاوه بر آن که نمره آن را کسب نمی کنید یک سوم نمره را نیز از دست می دهید. شما باید در تست زنی به نکات زیر توجه داشته باشید.

1) اگر در تستی هیچ یک از گزینه ها را نتوانستید حذف کنید و بخواهید از روی شانس به آن پاسخ دهید، احتمال انتخاب گزینه صحیح یک چهارم است. یعنی 25 درصد! 25 درصد درریاضیات احتمال ضعیفی است، بنابراین به این تست پاسخ ندهید و به سراغ تست بعدی بروید.

2) اگر در تستی با توجه به معلومات و دانش تان توانستید یک گزینه را حذف کنید و بخواهید بین سه گزینه باقی مانده به طور شانسی به آن پاسخ دهید، احتمال انتخاب گزینه درست یک سوم است و این احتمال خیلی بالا نیست.

3) اگر در تستی مطمئن شدید، دو گزینه اشتباه بوده و بخواهید گزینه درست را به طور احتمالی حدس بزنید، احتمال انتخاب گزینه درست یک دوم یا پنجاه درصد است که احتمال خوبی است. بنابراین در این مورد یکی از دو گزینه باقی مانده را انتخاب کنید.

فنون تست زنی
در این آزمون های چهار گزینه یی علاوه بر کنار گذاشتن بعضی از درس ها با سطحی خواندن و شیوه نادرست مطالعه، شایع ترین عامل شکست، عدم آشنایی با اجرای صحیح روش های تست زنی است، بنابراین اگر تصمیم دارید در آزمون های تستی موفق شوید ضروری است با شیوه های درست تست زنی آشنا شوید

1) سوال را به دقت بخوانید:
در هنگام خواندن سوالات به کلمات کلیدی توجه کنید و زیر آن ها خط بکشید. مثلاً کلماتی مانند همه، هیچ یک، همیشه، هرگز، بزرگ ترین، درست ترین، نادرست ترین، کم ترین، بیش ترین، و... هم چنین به راهنمایی هایی که در سوالات آمده است توجه کنید.

2) پاسخ درست را در ذهن خود حدس بزنید:
بهترین راه پاسخ گویی به تست ها این است که قبل از دیدن گزینه ها، به سوال در ذهن خود پاسخ دهید و سپس در بین گزینه ها به دنبال آن پاسخ بگردید و آن را علامت بزنید.

3) از روش حذف گزینه های غلط استفاده کنید:
در صورتی که پس از خواندن سوال نتوانستید پاسخ را حدس بزنید، می توانید گزینه هایی را که مطمئن هستید اشتباه هستند حذف کنید. این کار باعث می شود تعداد گزینه ها محدودتر شده و به شما در پاسخ گویی درست به تست مربوطه کمک می کند.

4) هر چهار گزینه را بررسی کنید:
هنگام پاسخ گویی به تست ها، حتماً چهار گزینه را با دقت بخوانید، زیرا بعضی اوقات گزینه آخر «همه موارد است» و داوطلبی که در این شرایط با دیدن اولین گزینه آن را علامت زده باشد به این تست پاسخ اشتباه داده است، بنابراین چهار گزینه را دقیق بخوانید. در مورد تست هایی که در صورت آنه ا درست ترین گزینه را از شما خواسته اند به نکته فوق بیشتر دقت داشته باشید.

5) اول به پرسش های ساده پاسخ دهید:
در هنگام پاسخ گویی به تست ها ممکن است سه حالت پیش بیاید:
الف) تست ساده
ب) تست وقت گیر
ج) تست دشوار

اول به سوالاتی که بلد هستید در وقت استاندارد خودش پاسخ دهید بعد به سراغ تست بعدی بروید.

6) تست های وقت گیر را رها کنید:
اگر در حل تستی متوجه شدید که این تست بیش از چند دقیقه وقت شما را به خود اختصاص داده و به جواب درست نرسیده اید، آن را رها کرده و به سراغ سوال بعدی بروید.

7) شماره تست را در پاسخ نامه با شماره سوالات مطابقت دهید:
هر پنج یا ده سوال یک بار، شماره تست ها را در پاسخ نامه با شماره دفترچه ی سوالات کنترل کنید تا از جا به جا زدن پاسخ ها جلوگیری به عمل آید.

8) جواب های درست را بلافاصله به پاسخ نامه انتقال دهید:
بعضی از داوطلبان عادت کرده اند ابتدا درون دفترچه سوالات پاسخ ها را علامت می زنند و سپس همه آن ها را به پاسخ نامه منتقل می کنند و این امر به دلیل آن که معمولاً در اواخر وقت آزمون انجامی می گیرد با کمبود وقت یا اشتباه در انتقال جواب ها به پاسخ نامه همراه می شود.

9) تمام سوالات دفترچه را بخوانید:
در هنگام پاسخ گویی به تست ها از اولین سوال شروع کرده و تمام سوالات را بخوانید. بعضی از داوطلبان اگر در درسی به چند سوال متوالی نتوانند پاسخ دهند، روحیه خود را از دست می دهند و سوالات را رها کرده یا با دقت کافی آن ها را نمی خوانند. در این زمینه سعی کنید آرامش خود را از دست ندهید، نفس عمیقی بکشید و با تلقین های مشابه، روحیه و تمرکز خود حفظ کنید. ثانیاً سوالات بعدی را با دقت بخوانید و آن ها را رها نکنید، شاید بعد از این سوالات، چند تست ساده مطرح شده باشد.

10) اگر پاسخی را علامت زدید، آنرا تغییر ندهید.
تحقیقات نشان داده که احتمال درست بودن پاسخ که برای اولین بار به ذهن می رسد و شما آن را انتخاب کرده اید بسیار زیاد است، بنابراین در مرورهای بعدی تست ها پاسخ را تغییر ندهید.

11) اول احاطه به مطالب درسی سپس تمرین تست زنی کنید:
در هنگام زدن تست های تمرینی قبل از کنکور، تا بر مطالب درسی احاطه کافی نیافته اید هرگز شروع به تست زنی نکنید. ابتدا بر مطالب و مفاهیم کتاب تسلط کافی پیدا کنید و پس از پاسخ گویی به پرسش ها، تمرین ها و مسایل کتاب به سراغ تست بروید.

12) تمرین مدیریت زمان کنید:
در هنگام تست زنی تمرینی، حتماً وقت استاندارد پاسخ گویی به سوالات را در نظر داشته باشید و در این زمینه بهترین روش استفاده از تست زنی با دو خودکار است.

13) علت اشتباه خود را پی گیری کنید:
به سوالاتی که پاسخ اشتباه داده اید، دقت و دلیل پاسخ گویی اشتباه به این سوال را مشخص کنید. مثلاً اگر دقت شما کافی نبوده یا در محاسبات تبحر لازم را نداشته اید با تمرین آن ها را کسب کنید.

14) گزینه های مترادف و هم معنی را حذف کنید:
گزینه های هم معنی و مترادف صحیح نیستند و فقط یکی از گزینه ها پاسخ صحیح تست است. پس گزینه هایی که از معنی و مفهوم مساوی برخوردارند، جواب صحیح تست نیستند. بنابراین سریعاً آن ها را حذف کنید ودر گزینه های باقی مانده به دنبال پاسخ صحیح بگردید.

15) به صورت سوال توجه کنید:
در بعضی از سوالات سرنخ های مناسبی در صورت سوال وجود دارد که شما را به گزینه ی درست هدایت می کند. سعی کنید با مطالعه دقیق متن سوال، اطلاعات لازم را از صورت تست استخراج کنید. زیر کلمات مهم و کلیدی تست خط بکشید و کلماتی که معنی تست را عوض می کنند مشخص کنید و سپس به حل آن بپردازید.

16) از طولانی بودن سوال نترسید:
با دیدن صورت طولانی یک تست از حل آن منصرف نشوید. توجه داشته باشید که طراحان برجسته و ماهر، اغلب نکات مهم را در تست های کوتاه پاسخ مجمل می گنجانند. براین اساس بسیاری از تست هایی که ظاهری طولانی دارند، دارای راه حل ساده یی هستند و با کمی دقت می توان آن را حل کرد.

آیا فرزندتان می تواند جهشی بخواند؟

 

شاگرد اول ها دانش آموزانی هستند که تلاش و پشتکار را ضمیمه استعدادهای شان کرده و موفق می شوند که اراده نقش به سزایی در این باره دارد. در این بین بسیاری از دانش آموزانترجیح می دهند که پایه های درسی را یکی در میان طی کرده و به کلاس های بالاتر جهش کنند که اغلب به افت تحصیلی دچار نیستند. به هر حال در مورد این بچه ها نظرات زیاد است؛ دانش آموزانی که عده ای این جهش ها را به نفع آن ها و عده ای دیگر، آن را به ضررشان می دانند.

جهش تحصیلی از ابتدا تا به انتها
برای جهش تحصیلی فقط کارنامه ای پر از نمرات خوب کافی نیست، هر چند آموزش و پرورش نخستین شرط برای جهش کردن را کسب نمرات ممتاز می داند، با این که این شرط لازم است اما کافی نیست چرا که همیشه کسب نمرات ممتاز نشانی از استعداد برتر دانش آموز نیست و نمی توان تنها نمرات را معیار پذیرش حضور دانش آموزان برای حضور در دوره های جهشی تحصیلی بنا کرد.
اداره آموزش و پرورش استثنائی پس از برگزاری آزمون های هوش و استعدادیابی، سطح و وضعیت دانش آموزان را می سنجد که 8 دانش آموز پس از کسب نمره قبولی در آزمون ها می توانند در سه ماه تابستان، درس های یک سال تحصیلی را بخوانند و در امتحانات شهریور شرکت کنند و در صورت قبولی، از ابتدای مهر در کلاس یک پایه بالاتر حاضر شوند.

دوره های جهشی دانش آموزان مستعد را طلب میکند
در جهش تحصیلی استعداد مهم ترین عامل در نظر گرفته می شود اما استعداد لزوما به معنای کسب نمره ممتاز نیست، برخی والدین این دو موضوع را با هم اشتباه می گیرند و در حالی که استعدادهای ویژه فرزند برایشان تایید شده نیست بدون در نظر گرفتن عوامل مختلف برای جهش تحصیلی او اصرار می کنند. استعداد با اصرار کلاس های پی در پی و اقدامات دیگر به وجود نمی آید بلکه استعداد توانی است که با آدم ها آفریده می شود و فقط تمرین و پشتکار آن را پرورش می دهد.
کودکان تیزهوش بهترین گزینه برای جهش تحصیلی هستند چرا که ویژگی های بارزشان آن ها را برای این گروه انتخاب می کند، آنها نسبت به یادگیری حریصند و مطالب را با سرعت می آموزند،اعتماد به نفس شان بالاست، کتاب خواندن را دوست دارند و همیشه مشغول مطالعه اند، دایره لغات وسیعی دارند و تمرکزشان به اندازه ای است که نه هنگام حرف زدن و نه هنگام یادگرفتن رشته افکارشان پاره نمی شود، آن ها روابط میان امور به ظاهر نامربوط را درک می کنند و هر آن چه آموخته اند با یافتن شباهت و تفاوت ها به آموخته های جدید ربط می دهند.
این ها کودکانی کنجکاو و جستجوگرند و پرسش های کاوشگرانه دارند. این افراد می توانند با سرعت و بدون تمرین زیاد مسائل را به حافظه بسپارند، در حالی که علایق و سرگرمی های آن ها همیشه این حس را به اطرافیان می دهد که آن ها فراتر از سن شان رفتار می کنند.
بی شک کودکی با توان ذهنی عادی اشتباه ترین گزینه برای جهش تحصیلی به شمار می آید ؛ اگر این چنین شود هم تلاش های والدین به هدر می رود و هم تحمیل فشارهای خارج از آستانه تحمل دانش آموز، او را از درس زده می کند.

مخالفت با جهشی خوان ها گاهی منطقی است
معصومه عبدی روانشناس در خصوص پیامد های جهش تحصیلی بیان کرد: جهشی درس خواندن برای بیش از یک پایه تحصیلی توصیه نمی شود چرا که دانش‌آموزی که عادت کرده در پایه‌ تحصیلی خود سرآمد و نسبت به همکلاسان دیگرش از نظر هوش بالاتر باشد، وقتی که با جهش در کنار دانش‌ آموزان مقاطع تحصیلی بالاتر قرار می‌گیرد در سطح پایین‌تر یا حداقل هم سطح آن ها قرار خواهد گرفت و با مشکلات روحی فراوان و سرخوردگی مواجه می‌ شود که کاهش اعتماد به نفس، اضطراب و بی میلی به تحصیل از جمله آن ها است.
وی در ادامه بیان کرد:لازم است که والدین هیچ وقت فرزندشان را با سایرین مقایسه نکنند چرا که هر فردی استعداد و توانایی های خاص خود را دارد، پس بهتر است والدین همکاری بیشتری در این زمینه داشته باشند.
عبدی عنوان کرد:کودکانی که با دو پایه جهشی درس خواندن در کنار افرادی که از نظر سنی و جثه‌ ای از آن ها بزرگ تر هستند قرار می‌ گیرند، سازگاری و هم‌ خوانی کافی با آن ها ندارند که این ناسازگاری گودال های عمیق را در روان آن ها ایجاد می کند.

فردین منصوری روانشناس تربیتی اظهار داشت:دانش آموزانی که تجربه تحصیلات جهشی را داشته اند معمولا روحیات متفاوتی دارند و اغلب خود را برتر از سایر هم پایه های خود می دانند و خود را در کانون توجه قرار می دهند همچنین در خصوص نگرش و رفتار های شان نسبت به دیگران احساس تکبر و ممتاز بودن می کنند.

مخالفان جهش تحصیلی نیز درست همین موضوع را محور مخالفت خود قرار می دهند، چون باور دارند توان این دانش آموزان در یادگیری سریع مفاهیم از آن ها موجودی می سازد که بیشتر مواقع در نگرش های خود نسبت به دیگران احساس تکبر و ممتاز بودن می کنند.
برخی دیگر نیز نظرات مخالف نظرات فوق را دارند و بر این باورند که دوره های جهشی می تواند به پرورش استعداد و توانایی های دانش آموزان بیافزاید و تلاش و پشتکارشان را دوچندان کند که همه این موضوعات قابل بحث است و در شرایط متفاوت نتایج مختلف را به دنبال دارد.

توانایی فرزندتان را شناسایی کنید
نحوه درس خواندن هر دانش آموز با دیگری متفاوت است که این تغییرات دنباله رو استعداد و توانایی های فردی آن هاست و به همین منظور نمی توان حضور دانش آموزان در دوره های تحصیلی جهشی را درست یا نادرست دانست ولی به هر حال که شرکت در این دوره تنها برای بیش از یک پایه تحصیلی توصیه نمی شود و بهتر است خانواده ها توانایی های فرزندشان را در نظر بگیرند و آن ها را به همان سمت و سو هدایت کنند. والدین می توانند با استفاده از مشاوران و مسئولان با تجربه نسبت به نوع تحصیل فرزندشان اقدام کنند.
والدین باید واقع بینانه نسبت به توانایی های فرزندان شان راهنمایی های لازم را به آن ها ارائه دهند تا مسیر زندگی و آینده شان دچار بی برنامگی و خیالات واهی برای رسیدن به دستاوردهایی بسیار بزرگتر از توانمندی های دانش آموزان نباشد.

چگونه می‌توانیم کتاب خواندن را به عادت تبدیل کنیم؟

یکی از ویژگی‌های جوامع توسعه‌یافته فرهنگ کتابخوانی است. اما کتابخوانی چه زمانی می‌تواند در جامعه‌ای به عنوان فرهنگ رایج درآید؟ چگونه می‌توان کتاب خواندن را در میان افراد یک جامعه به عادتی روزانه بدل کرد؟ برای فرهنگ‌سازی و رواج یک عادت خوب در سطحی وسیع ابتدا لازم است از افراد آن جامعه آغاز کنیم. از آنجایی که کتابخوانی عادتی مبنایی است و در پس آن طرز نگرش و سایر رفتارهای روزمره‌ی فرد هم دستخوش دگرگونی می‌شود، در این مقاله 10 راهکار کتابخوانی در سطح فردی را مرور می کنیم:

1.   

مدت زمانی را به کتاب خواندن اختصاص دهیم: همانطور که غذا خوردن برای رشد جسم ضروری است، کتاب خواندن هم غذای روح است و لازم است در کنار سایر امور روزمره گنجانده شود. میتوان با حداقل زمانی که در روز می‌توانیم صرف کرد، آغاز کنیم. آغاز کردن یک کار شاید سخت باشد اما به مرور و با ملزم کردن خود، این چرخه ادامه پیدا می‌کند. با برنامه‌ریزی برای پر کردن وقت اضافی متوجه خواهیم شد که اوقات زیادی از روزمان هدر می‌رود. در ابتدا لازم نیست وقت اضافه‌ای صرف کنیم، پر کردن همان زمان‌هایی که طی روز در مسیر کار، در ترافیک یا جلوی تلویزیون می‌گذرانیم، کافی است. 

2.     

در گروه‌های ادبی عضو شویم: عضویت در گروه‌های ادبی مجازی یا حقیقی، حال و هوای کتابخوانی را در ما زنده می‌کند. شرکت در این گروه‌ها ضمن اینکه برای در دست داشتن برنامه‌ای هدفمند برای کتابخوانی مؤثر است، به ما امکان نقد و بررسی آثار را نیز می‌دهد. 

3. 

فهرستی از کتاب‌های مورد علاقه، تهیه کنیم: انتخاب یک لیست با در نظر گرفتن علایق شخصی یا توجه به آثار برتر در سطح جهان، کتابخوانی ما را هدفمند می‌کند. از این رو خوب است که برای هر سال تعداد مشخصی کتاب مطالعه کنیم. با در نظر گرفتن حداقل‌ها و تلاش برای دستیابی آنها، نسبت به وقتی که اهداف غیرممکن در نظر بگیریم، حس اعتماد به نفس بیشتری پیدا می‌کنیم.

 

همراه داشتن نسخه‌ی الکترونیک یا نسخه‌ی صوتی کتاب، در تلفن همراه در شرایطی که امکان همراه داشتن کتاب را نداریم هم راحت است و هم مفید.

4. 

کتاب‌هایی که جذابیت ندارند، زمین بگذاریم: یکی از موانع کتابخوانی، کتاب‌هایی هستند که صرفاً به این دلیل که شروع کرده‌ایم، از زمین گذاشتن‌شان می‌ترسیم. به همین خاطر است که گفته می‌شود که با گذشتن از فصل‌های ابتدایی کتاب در صورتی که کتاب با اهداف و سلایق شما سازگاری ندارد، بهتر است آن را کنار بگذارید. 

5.  

سعی کنیم از کتاب‌هایی که می‌خوانیم خلاصه‌ای تهیه کنیم:تهیه‌ی خلاصه و نوشتن طرز فکرمان نسبت به اثر و به مشارکت گذاشتن آن با دیگران هم برای خودمان و هم برای سایرین مفید است. سعی کنیم از جملات زیبای کتاب و یا بخش‌هایی که ممکن است بعدها برای ارجاع به اثر به کارمان بیاید، یادداشت‌برداری کنیم.

 

6.  

متناسب با کتاب‌های مورد علاقه‌مان، کتاب انتخاب کنیم: در فضای مجازی سایت‌هایی همچون گودریدز، بخشی دارد که به مخاطب، کتاب‌هایی پیشنهاد می‌کند که متناسب با کتاب‌های مورد علاقه‌ی پیشین اوست. نویسنده‌هایی که سبک یکسانی دارند یا موضوعات و ژانرهایی که مورد علاقه‌ی فرد هستند با توجه به امتیازی که به کتاب‌هایی که خوانده شده می‌دهد، ضبط می‌شود. 

7.     

به کتابفروشی یا کتابخانه برویم: رفتن به کتابفروشی‌ها و کتابخانه‌ها و دیدن و لمس کردن کتاب‌های تازه منتشر شده و مشورت گرفتن از اهل ادب، به ما در این مسیر انگیزه می‌دهد. 

8.  

در صورت نیاز به نسخه‌های الکترونیک یا نسخه‌ی صوتی مراجعه کنیم: همراه داشتن نسخه‌ی الکترونیک یا نسخه‌ی صوتی کتاب در تلفن همراه در شرایطی که امکان همراه داشتن کتاب را نداریم هم راحت است و هم مفید. در مترو و محیط‌های پر سر و صدا که تمرکز کردن ممکن نیست، گوش دادن به نسخه‌ی صوتی کتاب مورد علاقه‌مان آرامش‌بخش است. 

9.    

کتاب‌های تازه منتشر شده بخوانیم: خواندن کتاب‌هایی که به تازگی چاپ شده‌اند و نوشتن یادداشت بر آنها و یا توصیه کردن آن به دیگران به این دلیل که حس پیشرو بودن به ما می‌دهد، ما را در مسیر کتابخوانی باانگیزه می‌کند.

10. 

در محافل و دورهمی‌ها از کتاب‌هایی که می‌خوانیم صحبت کنیم:هیچ چیز به این اندازه نمی‌تواند کتاب خواندن را در سطح یک جامعه به یک عادت تبدیل کند. با صحبت کردن از کتاب‌هایی که می‌خوانیم و از موضوع آنها لذت بردیم برای دیگران هم سایرین را به کتاب خواندن دعوت می‌کنیم و دانسته‌هایمان را با دیگران قسمت می‌کنیم و هم احتمال اینکه مطالبی که برای آنها گفته‌ایم را فراموش کنیم، کم می‌کنیم. 

راه های ارتباط مؤثر با فرزندان

 

*دیدن مسائل از نگاه فرزندان.

*توجه به آنان از طریق شناسایی توانایی ها و احترام  گذاشتن و دوری از سرزنش و توبیخ، و تذکرات شلاق  گونه و آمرانه و دم انتظارات بی جا از فرزندان و پرهیز از تکرار بیش از حد حرف ها .

                                                            تذکرات تکراری، سوهان روح فرزندان است.
در دوران کودکی رابطه والدین با فرزند رابطه عمودی  از بالا به پایین مشتمل بر امر و نهی و در برگیرنده دستورات مشخص از انظباط و رعایت موازین اخلاقی است، اما در دوران نوجوانی چارچوب این گونه روابط در هم ریخته و می بایست به رابطه افقی تغییر یابد به گونه ای که والدین خود را در سطحی مساوی نوجوان خویش قرار داده و از طریق هم دلی، تفاهم و درک وضعیت نوجوان مبادرت ورزند به طوری که نوجوان والدین را در کنار خود یافته وآن ها را در وضعیت بالاتر و دست نیافتنی احساس نکند.

 مهارت های گوش دادن و رفع موانع برقراری ارتباط
*برقراری تماس چشمی و نگاه کردن به صورت فرزندان و عدم  انجام دادن کار دیگران در زمان صحبت با آنان. (پرهیز از خواندن روزنامه، دیدن تلویزیون، انجام کار اداری در منزل، ظرف شستن و ....)

*صبر در گوش دادن و عدم قطع صحبت های آنان .

*تمرکز و درک کردن صحبت های نهفته و درونی فرزندان (اولویت به گوش کردن واقعی به  جای شنیدن سطحی)

*تشخیص نیازهای آنان و پرهیز از حل مسئله و مشکلات آن ها.

*عدم نتیجه گیری و قضاوت عجولانه نسبت به خواسته های فرزندان.

 خانواده هایی که فاقد ارتباط مؤثر با فرزندان هستند با شاخصه های زیر در فرزندان مواجه خواهند شد:
*احساس حقارت، کوچک بودن و حسادت.

*عدم خود باوری و اعتماد به نفس.

*بروز افکار منفی نسبت به خود و دیگران(ارزیابی منفی از خود).

*روحیه حساس دو جانبه (پرخاشگر،مجری بی چون و چرا).

*عدم توان تصمیم گیری منطقی.

*تابع فشار گروه همسالان.

*انزواطلبی و گوشه گیری.

*عزت نفس پایین و احساس بی ارزشی.

*بروز مشکلات عاطفی، خودنمایی و برقراری روابط سوء جنسی.

*خلق و خوی خشن و رفتار خصومت آمیز.

*ناامیدی.

*بی برنامگی و افت تحصیلی.

*عدم احساس مسوولیت نسبت به اعمال و رفتار خود و مقصر دانستن دیگران.

*احساس درماندگی و بی  علاقگی برای هر گونه پیشرفت.

*اقدام به فرار از منزل.

*اقدام به خودکشی.

 خانواده هایی که با فرزندان خود ارتباط مؤثر دارند فرزندان آنان دارای ویژگی های زیر می باشد: 
*احساس آرامش، شادی و رضایت داشته و برای خود و دیگران ارزش قایل هستند.

*دارای ذهنی خلاق هستند.

*با مشاهده موفقیت ها احساس غرور کرده و بر تلاش خود می  افزایند.

*نه هیجانی و نه ناامیدند.

*از خودشان انتظار واقعی دارند.

*به تأیید دیگران نیاز ندارند.

*به خودشان دروغ نمی گویند.

*باور دارند که مورد قبول و احترام دیگران هستند.

*نسبت به خود صریح و رو راست هستند.

*دریک کلام از اعتماد به نفس و عزت نفس بالایی برخوردارند.

کابوسی به نام "مشق شب"

در راستای مشق شب برای کودکان در مقاطع تحصیلی نظرات مختلف کارشناسی وجود دارد؛ برخی از کارشناسان مشق شب را تمرینی برای پرورش حس مسئولیت پذیری دانش‌آموزان می‌دانند و عده ای آن را عامل مهمی در تکرار و یادآوری مطالب آموخته شده در مدرسه و در نتیجه افزایش یادگیری در نظر می‌گیرند. تعدادی نیز با تاکید بر افزایش فعالیت والدین با تمرکز بر روی تکالیف درسی دانش‌آموزان آن را زمینه درگیری بیشتر والدین با تحصیل فرزندان می‌دانند. اما در مقابل نیز عده ای از کارشناسان آن را زمینه ساز دغدغه ذهنی و افزایش فشار روانی بر دانش آموزان و عامل ابتلا به اضطراب فراگیر می‌دانند. 

به عقیده برخی از روانشناسان تکالیف مدرسه به خصوص به شیوه سنتی آن نه تنها تاثیری بر یادگیری دانش آموزان ندارد بلکه دوران مدرسه را که قاعدتا باید دوران شیرین زندگی آنان باشد به تجربه ای تلخ بدل می‌سازند. 

در دهه 80 در خصوص تکالیف دانش‌آموزان بازنگری‌های جزئی صورت گرفت. در نمره‌دهی معلمان، انجام کارهای دستی و فعالیت‌هایی که به خلاقیت و پرورش فکری کودکان و نوجوانان منجر می‌شدند جای تکالیف خشک و یکنواخت مدرسه را گرفت. در اواخر دهه 80 و اوایل دهه 90 کتابهای "بخوانیم و بنویسیم" به عنوان تمهیدی نوین در تکلیف نویسی دانش‌آموزان اضافه شد و بعدتر پیک نوروزی دانش‌آموزان و تکالیف عید نیز از دایره تکالیف تعطیلات خط خورد. در آخرین نوبت نیز اجبار تکلیف نویسی دانش آموزان کلاس اول تا سوم دبستان نیز به کلی برداشته شد. حذف مشق شب کودکان کلاس اول تا سوم دبستان بهانه‌ای شد برای پرداختن به این موضوع که به راستی بودن یا نبودن مشق شب نه تنها در تحصیل دانش‌آموزان بلکه بر سبک زندگی آنان چه تاثیری دارد؟

جنبه‌های مثبت تکالیف درسی

به نظر کوپر (1989) تکالیف درسی وظایفی است که معلمان برای دانش‌آموزان تعیین می‌کنند تا آنها را در ساعت خارج  از مدرسه انجام دهند. این تعریف  مسئولیت‌های خانگی، فعالیت‌های فوق برنامه علمی (مانند ورزش و رفتن به باشگاه) و مطالعه آزاد در منزل، تماشای تلوزیون و کار با اینترنت را در بر نمی‌گیرد. تأثیرات  مثبت و منفی بیان شده در مورد تکلیف  درسی گسترده و غالباً شاگفت انگیز است.  بدیهی‌ترین تأثیر مثبت آن این است که تأثیر فوری بر حفظ و فهم مطالب دارد و تلویحاً، تکالیف مهارت‌های مطالعه و نگرش دانش آموزان را نسبت به مدرسه بهبود می‌بخشد و آنها می‌آموزند که یادگیری نه فقط در ساختمان مدرسه بلکه در هر جایی میتواند اتفاق بیفتد مزایای غیر علمی تکالیف درسی پرورش ویژگیهای رفتاری مسئولیت پذیری، مدیریت زمان و یادگیری مستقل، درگیر ساختن والدین در جریان کار مدرسه را در بر می‌گیرد.(1)

بسیاری از ما شیوه‌های مشق نویسی سنتی را به یاد داریم که بارها باید مطالب تکراری را به رشته تحریر در می‌آوردیم. مطالبی که اغلب مان بعد از تعطیلات تابستانی به ندرت به یاد می‌آوردیم. اما با این حال برخی از والدین آشکارا مخالفت خود را با مقایسه حجم تکالیف فرزندانشان و خودشان ابراز می‌کنند و آن را دلیلی بر تنبل شدن و ناتوانی فرزندانشان می‌دانند. آنها روحیه سخت کوشی و تلاشگری خود را مدیون آموزش و پرورش رسمی و سخت می‌دانند  و عقیده دارند آسان گرفتن بسیار بر دانش‌آموزان آنها را برای ورود به دنیای سرسخت بزرگسالان آماده نمی‌سازد.

 عده‌ای از والدین حذف تکالیف درسی را زمینه کاهش قدرت خود بر روی تحصیل فرزندان می‌دانند. اگرچه در پاسخ به این انتقادات به حذف مشق شب باید گفت پائولو فریره نظریه پرداز انتقادی حوزه آموزش و پرورش در انتقاد به سیستم سنتی مدرسه معتقد است: نقش شاگردان صرفا به حفظ و یادآوری و بازگویی جمله‌ها محدود می شود بی آنکه محتوای آن را ژرف کاوی کنند. آموزش به نوعی سپرده گذاری تبدیل می شود که در جریان آن شاگردان نقش بانکها و استادان نقش سپرده گذاران را ایفا می کنند. این همان مفهوم بانکی آموزش است که نقش شاگرد به عنوان دریافت کننده معلومات است. این نظام بانکی موجوداتی سازگار با محیط، رام و فرمانبر تحویل جامعه می‌دهد. باید یادآور شد جامعه نیازمند نه افرادی سراسر رام و تحت قدرت بلکه نیازمند افرادی خلاق و نوآور است که در جهت پیشرفت جامعه و نه حفظ ثبات آن با کژی‌ها و ناراستی‌های آن حرکت کنند.

به عقیده بسیاری تکالیف درسی نه به شیوه سنتی آن بلکه در صورتی که منجر به تقویت مهارت‌های یادگیری دانش‌آموزان و پرورش خلاقیت و ذهن آنان شود مهم‌ترین بخش یادگیری کودکان را تشکیل می‌دهد. تکالیفی که در منزل انجام می شود می تواند موجب افزایش خود نظم دهی و خود مدیریتی، سازماندهی بهتر زمان و تحقیق و جستجوی بیشتر شود و در نتیجه استقلال در توانایی حل مساله را تقویت کند. این مهارت‌ها و خواص، همان طور که برای حوزه‌های تحصیلی مناسب‌اند، در زمینه‌های غیرآموزشی زندگی نیز کاربرد دارند.

 فعالیت‌های بعد از مدرسه و تکالیف درسی مناسب گامی در راستای وسعت بخشیدن به افق فعالیت‌های آموزش و پرورش پویا بودن و مشارکت در کلاس درس به عنوان کانال ارتباطی خانه و مدرسه است که سبب تفکر و استدلال و ایجاد نگرش‌های جدید و اصلاح و برنامه‌ریزی و آگاهی معلمان از وضعیت آموزشی می‌شود.(2)

روی دیگر سکه مشق شب

تاثیرات منفی تکالیف درسی اطلاعات جالب‌تری را فراهم می‌کند. نخست گفته شده که هر فعالیتی تنها برای مدتی می‌تواند ارزشمند باقی بماند بنابراین اگر دانش آموزان برای صرف زمان بیشتری بر مطالب علمی ملزم شوند خسته می‌شوند. دوم تکلیف درسی مانع دسترسی دانش آموزان به اوقات فراغت و فعالیتهای گروهی می شود و سوم درگیر شدن والدین میتواند منجر به دخالت آنان در انجام تکالیف درسی شود. متفاوت بودن فنون آموزشی مورد استفاده معلمان و والدین باعث گیج شدن کودکان میشود و چهارم فشار تکالیف میتواند منجر به کپی و یا کمک گرفتن از دیگران در انجام تکالیف درسی، تشویق تقلب و ویژگی‌های رفتاری نامطلوب را به همراه داشته باشد. سر انجام بر این اساس استدلال می شود تکالیف درسی یکسان ساز خوب نیست  و نابرابری‌های اجتماعی موجود را برجسته می‌کند.(3)

تکالیف سنگین مدرسه منجر می‌شود که دانش آموزان درنیابند که هدف آموزش مدرسه‌ای، نه تنها حفظ کردن کامپیوتر وار  بلکه ایجاد زیربنایی برای شروعی موفقیت آمیز در زندگی است. بیشتر بچه‌ها چنین تصور می کنند که آنها فقط برای مدرسه درس می خوانند نه برای زندگی آینده و انگار مدرسه فقط برای این وجود دارد که زندگی را به آنها سخت کند. آنها می‌دانند که تکالیف درسی شان در آینده به دردشان نخواهد خورد و آن را با بی میلی تمام انجام می‌دهند. 

بر اساس گفته دانش آموزان مطالعه کتب غیر درسی، ورزش، گردش و و تفریح و تماشای تلوزیون از فعالیت هایی است که آنان علاقه مند به انجام آن هستند اما به خاطر حجم تکالیف خود نمی توانند به آن بپردازند. تکالیف شب می‌تواند در صورت عدم تناسب با با توانایی‌های کودکان به عنوان وسیله ای برای تشویق به دروغگویی، تقلب و سایر رفتارهای نامطلوب درآید. تحلیل نظریات گروه‌های ذی نفعه تکلیف شب را به عنوان عاملی در ایجاد جو خشونت در خانه و مدرسه معرفی می‌نماید.(4)

مشق شب در جهت پرورش خلاقیت و تفکر انتقادی

همانگونه که گفته شد نمی‌توان مشق شب را نه به همان شیوه خشک و سنتی در نظر گرفت و نه می‌توان آن را از دایره آموزشی نوجوانان به کلی کنار گذاشت. پائولو فریره آموزش رسمی و سنتی را تعلیماتی منفی می‌داند كه خصوصاً در جوامع توسعه نایافته به صورت ابزاری برای سركوبی انسانها در آمده است. در روش فریره تعلیم و تربیت باید همراه با تجزیه و تحلیل واقعیت‌ها صورت بگیرد زیرا آموزش مرحله ای اساسی برای تصمیم گیری و تقسیم قدرت در جامعه است. آموزش و پرورش انتقادی روشی است كه به دانش آموزان اجازه میدهد تا منتقدانه جهانشان را درك كرده و به عنوان یك انسان در تغییر جهان خود دخالت سازنده داشته باشند. 

تمام وقت شدن از نگاه مسئولان و ذینفعان؛ پای منافع معلمان در میان است؟

طرح جدید آموزش‌وپرورش با عنوان "معلم تمام وقت" به زودی وارد فاز اجرا می‌شود و معلمان داوطلب این طرح به جای ۲۴ ساعت در هفته ۳۰ ساعت تدریس خواهند داشت؛ مسئولان این طرح را به نفع معلمان می‌دانند اما نگاه آنها به عنوان ذینفعان به طرح جدید چیست؟

مدت‌های طولانی است که معلمان نسبت به وضعیت معیشتی خود معترضند البته خودشان می‌گویند این اعتراض‌ها بیشتر مربوط به تبعیضی است که میان آنها با سایر کارکنان دولت وجود دارد و در شرایطی که معلم وظیفه خطیر تعلیم و تربیت نسل آینده را بر عهده دارد کمتر مطالبات و مشکلاتش شنیده می‌شود البته دغدغه آنها فقط به موضوع معیشت خلاصه نمی‌شود بلکه سال‌هاست در کنار اعتراض به مسائل معیشتی نسبت به افت کیفیت آموزش در مدارس هم هشدار داده‌اند.

وزرای مختلف آموزش‌وپرورش برای جبران این کاستی‌ها، طرح‌های مختلفی را در پیش گرفته‌اند که می‌توان مهمترین آن را در رتبه‌بندی معلمان خلاصه دانست، طرحی که تا به امروز وارد فاز اجرا نشده و هم‌اکنون توسط دولت در حال بررسی است. اخیرا نیز آموزش‌وپرورش طرح جدید "معلم تمام وقت" را درنظر دارد که از نگاه مسئولان این وزارتخانه می‌تواند در سفره معیشت معلمان هر چند کوچک تاثیری مثبت داشته باشد اما این نگاه مثبت در میان جامعه ذینفعان این طرح یعنی معلمان طرفداری ندارد، آنها همانند تصمیم‌گیران آموزش‌وپرورش به آینده تمام وقت شدن معلمان خوشبین نیستند و برای این استدلال دلایلی هم دارند.

بطحایی: 36 ساعت تدریس به جای 24 ساعت

وزیر آموزش وپرورش درباره جزییات این طرح گفته است" هم اکنون 6 ساعت اضافه تدریس در حکم معلمان لحاظ می شود که امتیازخوبی برای آنهاست و در سوابق خدمتی لحاظ و از سایر امتیازات بهره مند خواهند برد. طرحی را داریم که به تدریج به سمت تمام وقت شدن معلمان حرکت کنیم البته در گام نخست باید اعتبار مورد نیاز و انگیزه‌های لازم در معلمان تامین شود.البته نمی توانیم به معلمان اجبار کنیم به جای 24 ساعت در هفته 36 ساعت در مدرسه حضور داشته باشند بلکه با ایجاد انگیزه های لازم باید هر کدام از معلم ها به اختیار تمام وقت خواهند شد. درحال حاضر اجرای طرح 6 ساعت اضافه تدریس را آغاز کرده ایم."

مقصر اصلی؛ فضاسازی‌های فضای مجازی

علی الهیار معاون توسعه مدیریت و پشتیبانی وزارت آموزش‌وپرورش هم با تاکید براینکه این طرح دارای چهار مزیت برای فرهنگیان و کاملا به نفع آنهاست، دلایل بدبینی معلمان به طرح تمام وقت شدن را ناشی از فضاسازی‌ها در فضای مجازی می‌داند که باعث شده است ابهاماتی درباره این طرح به وجود بیاید اما پس از اجرای طرح و بهره‌مند شدن معلمان از آن اثبات خواهد شد که کاملا به نفع آنهاست.

معلمان خوشبین نیستند

این نگاه خوشبینانه‌ای که در بین مسئولان آموزش‌وپرورش نسبت به منافع و مزیت‌های تمام وقت شدن معلمان حاکم است در میان معلمان به عنوان مخاطبان مستقیم این طرح دیده نمی‌شود و آنها چندان نسبت به آینده این طرح خوشبین نیستند اما اینکه چرا این نگاه در بین معلمان وجود دارد و آنها نسبت به اغلب تصمیم‌گیری‌های مسئولان آموزش وپرورش خوشبین نیستند، نیازمند بررسی بیشتری دارد که در این گزارش مجال آن نیست.

همچنین در رابطه با طرح معلم تمام وقت باید مشخص شود که آیا افزایش ساعت کار معلمان به نفع دانش‌آموزان و جریان آموزش در مدارس خواهد بود چرا که معلمان و دانش‌آموزان ذینفعان اصلی این طرح هستند از سوی دیگر این مسئله در افزایش توانمندی و کارایی معلمان چه تاثیر مثبتی خواهد داشت؟ آیا آنگونه که مسئولان اجرای آن را با سند تحول بنیادین در ارتباط می‌دانند، طرح معلمتمام وقت در شرایط فعلی که آموزش‌وپرورش با کمبود معلم مواجه است به واقع در راستای تحقق اهداف سند تحول بنیادین است یا هدف اصلی آن رفع کمبود معلم و رفع بخشی از کمبود اعتبارات آموزش و پرورش است که با اعتبار گرفتن از سند تحول اجرا می‌شود.

پای حرف معلمان

در اینباره نظرات تعدادی از معلمان را منعکس می‌کنیم تا بدانیم چه نگرشی نسبت به طرح تمام وقت شدن دارند؟

مشاور یکی از مدارس استان البرز معتقد است این طرح به دنبال آن است که کمبود معلم را جبران کند و در ظاهر داوطلبانه است اما به مرور زمان اجباری می شود.البته او برای این استنباطش به سخنان نمایندگان تشکل‌های صنفی اشاره می‌کند و چون آنها این طرح را رد کرده‌اند آن را طرح خوبی نمی‌داند.

معلمی که در یکی از هنرستان‌های تهران فعالیت می‌کند درباره طرح تمام وقت شدن می‌گوید: همه ادارات به کارمندان بدون اینکه یک دقیقه بیشتر از وقت اداری بمانند تا 120 ساعت اضافه کار میدهند که مبلغی حداقل یک میلیون می‌شود اما حالا که می‌خواهند چندرغازی به حقوق معلم اضافه کنند می‌گویند باید کل هفته را تدریس کنید، این طرح فقط بهانه‌ای است تا از معلم کار بیشتر بکشند و از زیر بار مالی استخدام معلم جدید شانه خالی کنند.

معلم دیگری از شهرستان‌های استان تهران به مزایای این طرح که از سوی مسئولان آموزش‌وپرورش ذکر شده اشاره می‌کند و می‌گوید اگر اینگونه باشد حتما از آن استقبال خواهم کرد اما نگرانی‌هایی وجود دارد که در صحبت با همکارانم و سایر معلمان آنها را می‌شنوم به عنوان مثال مسئولان به طور دقیق اهداف این طرح را بیان نکرده‌اند همچنین در سال‌های اخیر مشکل کمبود معلم را در آموزش‌وپرورش شاهد بودیم که باعث افزایش جمعیت دانش‌آموزان در کلاس‌های درس شده است و همین مسائل باعث می‌شود که این تصور ایجاد شود آموزش و پرورش برای رهایی از دو مشکل کمبود معلم و کمبود بودجه و اعتبارات دست به اجرای چنین طرحی می‌زند اما باز هم معتقدم تا زمانی که اجرا نشود و از نزدیک مزایا یا معایب آن را نبینم، نمیتوان قضاوت دقیقی داشت.

پذیرش تمام وقت‌شدن از سر ناچاری

البته برخی معلمان هم هستند که نسبت به این طرح نگاه مثبتی دارند و در قیاس با حق‌التدریس آن را دارای منافع بهتری می‌دانند.

یکی از معلمان استان لرستان در این باره عنوان می‌کند: طرح معلم تمام وقت از اضافه کاری ساده بهتر است چون قبلا فقط اضافه کار به معلمان پرداخت می‌شد اما در این طرح، مبلغ اضافه شده در حکم بازنشستگی لحاظ شده و سه ماه تعطیلات تابستان هم پرداخت می‌شود.

هر چند او می‌گوید که معلمان اگر از طرح تمام وقت شدن استقبال کنند از سر ناچاری است و بلایی مانند پرداخت یارانه بر سر این طرح می‌آید یعنی در سایه افزایش تورم رقمی که به حقوق معلمان اضافه می‌شود اصلا به حساب نخواهد آمد اما ساعت کار آنها به 30 ساعت می‌رسد.

تناقض وجود دارد

در بین معلمان صاحب‌نظر هم نظرات مختلفی درباره طرح معلم تمام وقت بیان شده است که اغلب آنها در نگاهی تقریبا همسو مخالف طرح جدید آموزش‌وپرورش هستند؛‌ علی پورسلیمان در گفت‌وگو با رادیو درباره طرح معلم تمام وقت گفته است "آقای بطحایی گفته‌اند به تدریج به سمت تمام وقت شدن معلمان حرکت می‌کنیم و البته در گام نخست باید اعتبار مورد نیاز تامین شود که این با صحبت‌های آقای الهیار تناقض دارد . مشخص نیست که بالاخره این طرح 30 ساعته است یا 36 ساعت؟ آیا اعتبارش تامین شده یا خیر؟ از طرفی آقای الهیار می‌گوید ما وارد محاسبات ریز نشده‌ایم، من فکر نمی‌کنم که این فرمول خیلی سخت باشد. 25 درصد فوق العاده شغل ویژه معلمان معمولا رقمی کمتر از 300 هزار تومان است اگر 25 درصد این مبلغ را حساب کنیم که به حقوق معلمان اضافه خواهد شد رقمی حدود 60 تا 70 هزار تومان است. از سوی دیگر باید توجه داشت در زمان وزارت مرحوم آقای پرورش حدود دو ساعت به تدریس معلمان که بیست و دو ساعته بودند، اضافه و ساعت موظف آنها 24 ساعت شد پس از آن دیوان عدالت اداری رای به برگشت داد اما متاسفانه وزارت آموزش و پرورش این را به صورت جمعی اعمال نکرد و معلمان در این زمینه احساس می‌کنند مغبون هستند."

گسترش سفره معلمان

اخیرا یار‌محمد حسین‌بر مدیرکل امور اداری وزارت آموزش‌وپرورش از افزایش حدود 700 هزار تومانی حقوق معلمان با بیش از 20 سال سابقه که به صورت مستمر 5 سال در طرح معلم تمام وقت همکاری کنند،‌خبر داده است که در حقوق بازنشستگی و پاداش پایان خدمت تاثیر به سزایی دارد او همچین یکی از اهداف طرح را گسترش سفره معلمان بیان می‌کند.

مدیرکل امور اداری وزارت آموزش‌وپرورش در ادامه صحبت‌‌های خود گفته است: طرح معلم تمام وقت مختص همکارانی است که هم‌اکنون ساعات حق‌التدریس دارند و این مسئله به آنها کمک می‌کند، مطالبات حق‌التدریس به موقع و همراه با حقوق پرداخت شود و در پاداش و حقوق بازنشستگی تاثیر مثبت داشته باشد.

وی معتقد است که نمی‌توان طرح معلم تمام وقت را با معیشت معلمان بی‌ربط دانست چون بر حقوق بازنشستگی و پاداش پایان خدمت آنها تاثیر مثبت دارد متاسفانه هم‌اکنون این تصور ایجاد شده است که هدف طرح افزایش ساعت کارمعلمان است در صورتی که ارتباطی با آن ندارد و به هیچ عنوان در آینده هم این مسئله را مشمول نمی‌شود. افزایش ساعت کار معلمان تابع قوانین خاص خود است. طرح معلم تمام وقت برای کمک به معلمان ارائه شده و هیچ ضرری برای آنها ندارد و از هر زاویه نگاه کنیم به نفع معلمان است.

مسئولان وزارت آموزش‌وپرورش می‌گویند هدف برای تمام افرادی که در آموزش و پرورش فعالیت می‌کنند، رعایت صلاح فرهنگیان است و اگر الان مسئولان وزارت آموزش و پرورش اقدام نوآورانه انجام می‌دهند این اقدامات در راستای خدمت به معلم هست یعنی نه قصد سیاسی در آن دنبال می‌شود و نه قصد دیگری که بخواهد با بی انصافی نقد شود اما در این رابطه باید به این مسئله اشاره کنیم که معلمان هنوز نمی‌دانند آیا علاوه بر 6 ساعت تدریس مازاد ، تعهدات دیگری هم در این طرح وجود دارد؟ مثلاً به این بهانه تابستان‌ها همانند کادر اجرایی مدارس معلمان مشمول طرح تمام وقت شدن را موظف به حضور در مدارس می‌کنند؟

با وجود توضیحات مسئولان آموزش‌وپرورش، هنوز بدنه معلمان چندان نگاه خوشبینانه‌ای به این طرح ندارند و تا زمانی که بی‌اعتمادی بدنه معلمان به مسئولان آموزش‌وپرورش حاکم باشد، بیشتر طرح‌های آنها مورد استقبال قرار نخواهد گرفت و باید بررسی شود دلایل این حجم از بی‌اعتمادی چیست؟ از سوی دیگر تا زمانی که معلم به عنوان مهمترین عنصر در نظام تعلیم و تربیت انگیزه کافی را نداشته باشد و برای ارتقای سطح توانمندی‌های او گامی برداشته نشود آموزش‌وپرورش همچنان در روزمرگی‌های خود گرفتار خواهد بود.

 

سنجش هوش و استعدادیابی چیست؟

تعریف تربیتی هوش
به اعتقاد روانشناسان تربیتی، هوش کیفیتی است که مسبب موفقیت تحصیلی می‌ شود و از این رو یک نوع استعداد تحصیلی به شمار می‌رود. آن ها برای توجیه این اعتقاد اشاره می‌ کنند که کودکان باهوش نمره‌ های بهتری در دروس خود می‌گیرند و پیشرفت تحصیلی چشم گیری نسبت به کودکان کم هوش دارند. مخالفان این دیدگاه معتقدند کیفیت هوش را نمی‌ توان به نمره‌ ها و پیشرفت تحصیلی محدود کرد، زیرا موفقیت در مشاغل و نوع کاری که فرد قادر به انجام آن است و به گونه کلی پیشرفت در بیشتر موقعیت های زندگی بستگی به میزان هوش دارد.

تعریف تحلیلی هوش
بنابه اعتقاد نظریه پردازان تحلیلی، هوش توانایی استفاده از پدیده‌ های رمزی و یا قدرت و رفتار موثر و یا سازگاری با موقعیت های جدید و تازه و یا تشخیص حالات و کیفیات محیط است. شاید بهترین تعریف تحلیلی هوش به وسیله «دیوید وکسلر»، روان شناس امریکایی، پیشنهاد شده باشد که بیان می‌کند: هوش یعنی تفکر عاقلانه، عمل منطقی و رفتار موثر در محیط.

تعریف کاربردی هوش
در تعاریف کاربردی، هوش پدیده‌ ای است که از طریق تست های هوش سنجیده می‌شود و شاید عملی‌ ترین تعریف برای هوش نیز همین باشد.

 

 

ادامه نوشته

آشنایی با المپیاد شیمی دانش آموزی

المپیاد شیمی دانش آموزی در ایران شامل پنج مرحله است که طی این پنج مرحله از بین بیش از 40 هزار نفر شرکت کننده، 4 نفر برگزیده انتخاب شده و به المپیاد جهانی شیمی راه پیدا می کنند.

مرحله اول المپیاد شیمی
مرحله اول المپیاد شیمی معمولاً در بهمن ماه هرسال برگزار می شود و طیّ آن از بین حدود 40 هزار شرکت کننده بیش از 1000 نفر پذیرفته می‌ شوند. این پذیرفته شدگان می‌ توانند وارد مرحله دوم المپیاد شیمی شوند. سطح مباحث این مرحله، شیمی دبیرستان و شیمی عمومی است.

همه چیز درباره مرحله اول المپیاد شیمی دانش آموزی
مرحله دوم المپیاد شیمی
در مرحله دوم المپیاد شیمی که معمولاً در اردیبهشت ماه هر سال برگزار می‌شود، از بین حدود 1000 نفر برگزیده ای که در مرحله اول گزینش شده اند، کمی بیشتر از 40 نفر جهت شرکت در دوره تابستانه المپیاد شیمی که به صورت متمرکز در تهران برگزار می شود و شرکت در آن برای پذیرفته شدگان رایگان است، دعوت میشوند.
سطح مباحث این مرحله نیز، شیمی دبیرستان و شیمی عمومی است؛ منتها سخت تر از مرحله اول.

دوره 40 نفر در المپیاد شیمی (دوره تابستانه)
در دوره تابستانه،‌ که به مدت دوماه در محل معاونت دانش پژوهان جوان در تهران برگزار می شود، رنگ مدال 40 نفر برگزیده مشخص می شود که به ترتیب 8 نفر مدال طلا، حدود 15 نفر مدال نقره و مابقی مدال برنز می گیرند.
سطح مباحث و آزمون های این دوره در سطح مباحث شیمی تخصصی و دانشگاهی است.
کسانی که موفق به اخذ مدال طلا می شوند، ضمن معافیت کامل از کنکور سراسری و انتخاب رشته 100% آزاد در تمام رشته ها و دانشگاه های ایران، وارد دوره طولانی بعدی که دوره 8 نفر یا دوره انتخابی نام دارد می شوند.

دوره انتخابی در المپیاد شیمی
در دوره انتخابی کسانی که موفق به اخذ مدال طلا شده اند وارد شده تا از بین آن ها 4 نفر اعضای اصلی تیم ملی المپیاد دانش آموزی ایران انتخاب شوند. 4 نفر دوم به عنوان اعضای ذخیره برگزیده می شوند.
زمان برگزاری این دوره از اواخر پاییز سال پیش دانشگاهی (سال دوازدهم) تا اوایل بهار سال بعدی آن است.
سطح مباحث این دوره نیز در سطح موضوعات شیمی دانشگاهی است.
کسانی که موفق به اخذ مدال طلا می شوند، ضمن معافیت کامل از کنکور سراسری و انتخاب رشته 100% آزاد در تمام رشته ها و دانشگاه های ایران، وارد دوره طولانی بعدی که دوره 8 نفر یا دوره انتخابی نام دارد می شوند.

دوره انتخابی در المپیاد شیمی
در دوره انتخابی کسانی که موفق به اخذ مدال طلا شده اند وارد شده تا از بین آنها 4 نفر اعضای اصلی تیم ملی المپیاد دانش آموزی ایران انتخاب شوند. 4 نفر دوم به عنوان اعضای ذخیره برگزیده می شوند.
زمان برگزاری این دوره از اواخر پاییز سال پیش دانشگاهی (سال دوازدهم) تا اوایل بهار سال بعدی آن است.
سطح مباحث این دوره نیز در سطح موضوعات شیمی دانشگاهی است.

المپیاد جهانی شیمی
المپیاد جهانی شیمی که شاید بتوان از آن به عنوان هدف غایی برگزاری المپیاد دانش آموزی در هر کشوری یاد کرد، در تیرماه هر سال با شرکت ده ها کشور برتر در زمینه المپیاد شیمی برگزار می شود که طی آن مدال های طلا، نقره، برنز و دیپلم افتخار توزیع می شود.
ایران هر ساله در بین تیم های شرکت کننده در المپیاد جهانی شیمی جزو رقبای جدی است و رتبه ایران معمولاً بین 5 یا 10 کشور برتر می شود.

آشنایی با المپیاد ادبی دانش آموزی

المپیاد ادبی، مسابقه‌ ای در سطح کشوری است که دانش‌ آموزان را با متون ادبی ایران آشناتر کرده و آن‌ ها را به ادامه‌ تحصیل در رشته‌ های علوم انسانی و به خصوص ادبیات فارسی تشویق می‌کند. این المپیاد، پس از المپیاد ریاضی، همگام با المپیاد فیزیک، باسابقه‌ ترین المپیادهای کشور است و از سال تحصیلی 67-1366 بنیان گذاشته شد.

شرکت در این المپیاد برای همه‌ دانش‌ آموزان رشته‌ های نظری آزاد است و مانند دیگر المپیادها [+] این مسابقه نیز در سه مرحله انجام می‌گیرد. مرحله‌ اوّل، شامل 100 پرسش چهار گزینه‌ ای، از کتاب‌ های درسی دبیرستانی (حدود 30%) و برخی منابع غیر درسی (حدود 70%) است که هرساله توسط کمیته ادبی باشگاه دانش‌ پژوهان جوان اعلام می‌شوند. این مرحله معمولاً در بهمن‌ ماه هرسال برگزار می‌شود و حدود 1000 نفر در آن پذیرفته می‌شوند.
مرحله‌ دوم در اردیبهشت هر سال برگزار می‌شود و پذیرفته شدگان مرحله‌ اول برای راهیابی به دوره‌ تابستانه و کسب مدال به رقابت می‌پردازند. در این مرحله 40 نفر پذیرفته می‌شوند که همگی در دوره‌ تابستانه مدال خواهند گرفت.

 

ادامه نوشته

آشنایی با المپیاد ریاضی دانش آموزی

پیش به سوی المپیاد ریاضی
اوایل دهه شصت، گرایش دانش‌ آموزان به رشته ریاضی -فیزیک در دبیرستان‌ها بسیار کاهش یافته بود به طوری که کم‌ تر از هشت درصد آن‌ ها این رشته را انتخاب می‌کردند. این مشکل مسئولین را به فکر چاره‌ جویی انداخت. یکی از راه‌ حل‌ های پیشنهادی برگزاری مسابقات ریاضی بود. به این ترتیب اولین مسابقه ریاضی دانش‌آموزی در سال 1363 برگزار شد و پس از مدتی در سال 1366 برای اولین بار تیم ایران در المپیاد جهانی شرکت کرد.
المپیاد جهانی ریاضی (IMO) یک المپیاد ریاضی سالیانه 6 مساله‌ای و 42 امتیازی برای دانش آموزان مقطع دبیرستان و قدیمی‌ترین المپیاد علمی جهان است. نخستین المپیاد جهانی ریاضی در رومانی در 1959 برگزار شده و هر ساله (به جز سال 1980) ادامه داشته‌ است. حدود 100 کشور تیم‌ هایی حداکثر 6 نفره از دانش‌ آموزان را به همراه یک نفر لیدر (رهبر) تیم، یک نفر قائم‌ مقام رهبر و ناظران می‌فرستند. المپیاد از آغاز آن، میراثی غنی از خود بر جای گذاشته و خود را به عنوان اوج رقابت ریاضیاتی بین دانش‌ آموزان دبیرستانی تثبیت کرده‌است.

ادامه نوشته

آشنایی با المپیاد زیست شناسی دانش آموزی

✔️ تاریخچه المپیاد زیست شناسی
اولین دوره المپیاد جهانی زیست شناسی پس از تجربه موفق برگزاری المپیاد های علمی در علوم مختلف در سال 1369 (1990 میلادی) به میزبانی کشور چک با شرکت 6 کشور برگزار شد. پس از آن تعداد کشورهای شرکت کننده به سرعت افزایش پیدا کرد. اولین حضور ایران در دهمین دوره المپیاد جهانی در سوئد 2 مدال نقره و 1 مدال برنز را به همراه داشت و تا سال 1395 در مجموع 6 مدال طلا ، 39 مدال نقره و 19 مدال برنز حاصل تلاش تیم های المپیاد زیست شناسی ایران در سال های مختلف می باشد. به علاوه در آینده ای نه چندان دور در سال 1397 (2018 میلادی) شیراز میزبان بیست و نهمین المپیاد جهانی زیست شناسی خواهد بود.

✔️ اهداف المپیاد زیست شناسی
- شناسایی دانش آموزان مستعد در حیطه های مختلف زیست شناسی و حمایت از آنان در جهت شکوفایی
- بررسی سطح علمی زیست شناسی در ایران و مقایسه آن با سایر کشورها
- ایجاد نشاط علمی و فضای مثبت رقابتی با حضور دانش آموزان علاقه مند
- ایجاد تحول و پویایی در دانش آموزان کوشا و دبیران با انگیزه
- تقویت قدرت استدلال، تفکر و حل مساله در دانش آموزان
- افزایش اعتماد به نفس دانش آموزان ، که آینده جامعه دانشگاهی کشور خواهند بود
- آمادگی بیشتر دانش آموزان از جهت میزان مطالعه و استدلال تجربی در رشته های علوم پزشکی در دانشگاه

✔️ مراحل المپیاد زیست شناسی در ایران
مرحله اول
سوالات این آزمون در سال های مختلف تغییراتی داشته است اما به طور متوسط شامل 40 سوال تستی و 5 سوال کوتاه پاسخ (محاسباتی) است. برای قبولی در این مرحله تسلط به کتب زیست شناسی دوره دبیرستان و همچنین داشتن اطلاعات در زمینه زیست‌ شناسی عمومی نظیر کتب کمپبل، سولومون و یا life ضروری می باشد. دقت شود که به جهت سنجش سطح زبان تخصصی دانش آموزان تا 10 درصد سوالات این آزمون به زبان انگلیسی می باشد.

مرحله دوم
در اردیبهشت ماه هر سال آزمون مرحله دوم برگزار می شود. اگرچه تنوع سبک سوالات و تغییرات مختلف در سال های اخیر در آزمون مرحله دوم مشهود می باشد، اما در دو سال اخیر طراحی آزمون به صورت سوالات (30 سوال) با گزاره های صحیح و غلط و همچنین حدود 10 سوال محاسباتی کوتاه پاسخ می باشد. در این آزمون حدود 40 نفر پذیرفته می‌شوند و برای قبولی در این آزمون تسلط به منابع تخصصی تر در زمبنه زیست‌ شناسی نیز ضروری است.

مرحله سوم
دانش آموزان قبول شده در مرحله دوم در یک دوره 8 هفته ای در تابستان همان سال در دو بخش تئوری و عملی در موضوعات مختلف زیست شناسی آموزش می‌بینند و در نهایت با توجه به نمرات آزمون‌ های میان دوره و پایان دوره به 8 نفر برتر مدال طلا و به مابقی شرکت کنندگان مدال نقره و برنز اهدا می‌شود.

مرحله چهارم
دارندگان مدال طلا به مدت یک سال در باشگاه دانش پژوهان جوان آموزش می‌بینند و پس از امتحانات انتخابی تیم، 4 نفر از آنان به عنوان تیم ایران در المپیاد جهانی زیست‌ شناسی اعزام خواهند شد.

آشنایی با المپیاد فیزیک دانش آموزی

المپیاد جهانی فیزیک یک رقابت علمی بین دانش‌ آموزان دبیرستانی کشورهای مختلف است. این مسابقه اولین بار در سال 1346 (1967 میلادی) در مرکز کشور لهستان (ورشو) انجام شد. قبل از آن از سال 1959 المپیاد ریاضی بین کشورهای مختلف برگزار می‌شد. تجربه‌ی موفقیت‌ آمیز المپیاد ریاضی، فیزیکدان‌ ها را به‌ سوی برگزاری چنین مسابقه‌ ایی در رشته‌ فیزیک ترغیب کرد که هدف آن توجه به آموزش فیزیک و مقایسه‌ دانش‌ فیزیک بهترین دانش‌ آموزان جهان با یکدیگر بود.
در این راستا سه استاد فیزیک از کشورهای چکسلواکی، لهستان و مجارستان احتمال‌ های مختلف برای برگزاری المپیاد در کشور خود را بررسی می‌کردند که نهایتاً لهستان به‌ جهت آب و هوای متعادل آن انتخاب شد و اولین المپیاد فیزیک در سال 1967 در آن کشور برگزار شد. تفاوت عمده‌ «المپیاد فیزیک» با «المپیاد ریاضی» در این است که تنها به «مساله‌ تئوری» اختصاص ندارد و یک بخش به «مسائل عملی و آزمایشگاهی» اختصاص دارد. این بخش، برگزاری این المپیاد را پرهزینه و پرکارتر می‌کند. اولین المپیاد بین پنج کشور از اروپای مرکزی برگزار شد که آزمون آن شامل چهار سوال تئوری و یک سوال عملی بود. در آن زمان هر تیم را سه دانش‌ آموز و یک استاد تشکیل می‌ داد. از این سال به بعد در هر سال یک المپیاد در کشورهای میزبان برگزار شد.
در ایران نیز از سال 1365 المپیاد ریاضی برگزار می‌ شد که با توجه به اثر مثبت آن در آموزش ریاضی، ‌این برنامه به سایر زمینه‌ ها سرایت کرد به‌ طوری که در سال 1366 (1987 میلادی) دو فیزیکدان به‌عنوان ناظر به کشور اتریش برای شرکت در نوزدهمین المپیاد فیزیک اعزام شدند. ایران در سال 1367 (1988 میلادی) در بیستمین المپیاد جهانی فیزیک با یک تیم پنج نفره شرکت کرد و در بین 30 کشور به مقام بیستم دست یافت.

✔️ مراحل المپیاد فیزیک در ایران
مرحله اول:
این مرحله شامل 40-30 سوال تستی و 10-7 سوال پاسخ کوتاه است که زمان پاسخ دهی به تمامی سوالات حدود سه ساعت می‌باشد. این آزمون معمولا در بهمن هر سال برگزار می‌شود. در این مرحله حدود 1000 تا 1500 نفر قبول می‌شوند و اجازه شرکت در مرحله دوم را می‌یابند. جهت قبولی در این مرحله تسلط به فیزیک سه سال دبیرستان و پیش دانشگاهی لازم است. درضمن علاوه بر کتاب‌ های درسی فیزیک، داشتن اطلاعات کافی از کتاب‌ های درس ریاضی به دانش‌ آموزان در قبولی کمک می‌کند.

مرحله دوم:
این مرحله در اردیبهشت ماه هرسال برگزارمی‌شود و شامل 10-7 سوال تشریحی و یک سوال عملی (آزمایشگاهی) با وسایل ساده است. در ابتدا آزمون عملی به مدت 45 دقیقه برگزار می‌ شود و بعد از یک ربع استراحت، آزمون تشریحی به مدت 3 تا 3/5 ساعت برگزار می‌شود. علاوه بر اطلاعات مورد نیاز در مرحله اول، مطالعه برخی کتاب‌ ها و منابع پیشرفته و دانشگاهی نیز ضروری است. از این آزمون 40 نفر به دوره تابستان راه پیدا می‌کنند.

مرحله سوم (دوره تابستان):
تنها دانش آموزان سال سوم دبیرستان رشته ریاضی حق ورود به این دوره را دارند. این دوره به مدت 9-8 هفته با یک هفته استراحت بین دوره‌ ای برگزار می‌شود. این دوره شامل دو بخش تئوری و عملی است. بخش تئوری حدود 60% از نمره کل دانش پژوه را تشکیل می دهد. سطح این بخش به مراتب بالاتر از سطح مرحله قبل می‌باشد؛ بنابراین کلاس هایی در مباحث مختلف فیزیک از جمله مکانیک، الکترومغناطیس، ترمودینامیک، نسبیت و ... در باشگاه دانش پژوهان جوان برگزار می‌گردد. همچنین حدود 40% از نمره کل دانش پژوه براساس امتحانات آزمایشگاه تعیین می‌شود. در طول این دوره کلاس‌ های عملی، موازی با کلاس های تئوری در باشگاه دانش پژوهان جوان برگزار می شود. بین 8-6 امتحان در هر بخش تئوری و عملی برگزار می شود و در پایان دوره به 10 نفر برتر مدال طلای کشوری اهدا می‌گردد و به بقیه‌ی دانش پژوهانمدال های نقره و برنز تعلق می‌گیرد.

مرحله چهارم:
دارندگان مدال طلا به مدت یک سال در باشگاه دانش پژوهانجوان آموزش می‌بینند تا حدوداً 5 نفر از آنان در قالب تیم‌های ملی المپیاد به المپیادهای جهانی اعزام گردند.

✔️ نکات مثبت و اهداف المپیاد فیزیک
ایجاد تحول و پویایی در بخشی از دانش‌ آموزان توانا و معلم‌ های با انگیزه در زمینه‌ فیزیک
شناسایی و تشویق دانش‌ آموزان مستعد و هموار ساختن راه برای رشد آن‌ ها در مسیر تحصیلی
جذب دانش‌ آموزان به ادامه‌ تحصیل در رشته‌ فیزیک
افزایش ترجمه و تالیف کتب مفید فیزیک برای دانش‌آموزان دبیرستانی
مقایسه‌ توانایی‌ های دانش‌ آموزان و کیفیت آموزش و پرورش کشور با دیگر کشورها: نتایج یک کشور در المپیاد برایندی از استعداد فطری دانش‌ آموزان، نظام آموزشی کشور و کیفیت دوره‌ های حرفه‌ ای مخصوص تیم است و نمی‌ توان آن را تنها به یکی از این عوامل نسبت داد.
تقویت اعتماد به نفس دانش‌ آموزان و دیگر اقشار مردم
انجام کار علمی-آموزشی با استاندارهای بالا برای حدود 40 نفر در هر سال
رابطه تنگاتنگ فیزیک با رشته های مهندسی نظیر برق، مکانیک، عمران، هوافضا، صنایع و غیره
موفقیت دانش آموزان در ادامه تحصیل در رشته های مهندسی
درک بهتر از پدیده ها و وقایع طبیعی