قبلا دراین گونه موارد اصطلاح دایه مهربان تر از مادر به کار برده می شد، ولی درعصر قاجاریه واقعه تاریخی جالبی عنوان این مقاله را مرادف اصطلاح مزبور قرار داده است که به شرح ذیل است:

درزمان سلطنت ناصرالدین شاه قاجار همه ساله یک روز از فصل بهار در سرخه حصار تهران برنامه آشپزان با حضور شاه و خاندان سلطنت واعیان و اشراف کشور با تشریفات خاص و برنامه مفصلی که در مقالات آش شله قلمکار و سبزی پاک کردن اجرا می شده است که تمام امرا و صدور مملکت درپختن این آش کذایی کار و وظیفه ای بر عهده داشته اند .

یکی سبزی پاک می کرد ، دیگری خس و خاشاک نخود و لوبیا را می گرفت؛ یکی دیگر بادنجان پوست می کند ، یکی هم هیزم زیر دیگ می گذاشت.

خلاصه تمام اعاظم کشور از زن و مرد به کاری اشتغال داشته اند و در پیشگاه سلطان خود را به نحوی خادم و خدمتگزار جلوه می داده اند !

یکی ازمواد اساسی برنامه آشپزان این بود که چون آش شله قلمکار کاملا طبخ و آماده می شد، آن را در قدح های چینی بزرگ و کوچک می ریختند و به فراخور مقام و منزلت بین وزرا و امرا و رجال و همسران شاه که افتخار حضور داشته اند، تقسیم می کرده اند .

آن گاه سفره عریض و طویلی گسترده می شد . هرکس به جای خود که قبلا معین شده بود، می نشست و از ظرف مخصوصش با تظاهر به کمال میل و اشتها تناول می کرد .

سرانجام هریک از مدعوین موظف بود قدح چینی را پس ازخوردن آش پر از سکه طلا و اشرفی کند و به حضور قبله عالم تقدیم دارد ! به قول آقای دکتر احسان طباطبائی صاحب کتاب چنته درویش که در رابطه با این آش مورد بحث می نویسد :

“… دراینجا بر خلاف مثل معروف ، که هرکس به قدر پولش باید آش بخورد، اتفاقا هیچ کس صد یک بلکه هزار یک پول تقدیمی آش نمی خورد و این پول را فقط برای افتخار تقرب به حضور ملوکانه تقدیم می نمودند و گاهی هم ناصرالدین شاه بر سر حال بود و به کسی خیلی لطف و مرحمت داشت و از او احوال پرسی می نمود …”

خلاصه “… رسم چنین بود که آن شخص پس از خوردن آش ، کاسه خود را پر از اشرفی کرده نزد شاه بفرستد .”

” با آن که طبع بلند پرواز بشر زیادت طلب است و به هر جاه و مقامی باشد، آرمان جلال و جبروت بیشتری دارد، اما در این روز با آن که مقام شامخی داشتند، آرزو می کردند پست ترین مقام را داشته باشند و چون کاسه هر کس بزرگ تر بود، در این معامله زیادتر پول داغ تر می شد، می گفتند : کاسه از آش داغ تر است .”